Ceny producentów
Wskaźnik cen produkcji sprzedanej przemysłu pokazuje według GUS zmiany cen bazowych w czterech sekcjach przemysłu: górnictwie i wydobywaniu, przetwórstwie przemysłowym, wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię oraz dostawie wody i gospodarce odpadami;1 GUS podaje go co miesiąc.2
Strzałki: okresy i serie. Enter: przypnij. Esc: wyczyść.
- PPI (GUS)
- Inflacja CPI (GUS)
Tabela danych
Jak czytać?
Roczna zmiana wzrosła o 7,5 punktu procentowego wobec września 2025 (wstępne vs ostateczne).
CPI to nie HICP Eurostatu: inne wagi i zakres. Do porównań z innymi krajami użyj HICP.
Inflacja CPI (GUS): zmiana metodologii (zmiana klasyfikacji: COICOP 1999 → COICOP 2018); odczyty pozostają porównywalne. Przerywana pionowa linia „nowa klasyfikacja” oznacza tę zmianę.
Co to jest PPI i jak liczy go GUS?
Eurostat nazywa taki wskaźnik indeksem cen producentów w przemyśle (PPI): mierzy on zmiany cen z punktu widzenia producentów, a nie nabywców.3 GUS mierzy w nim ceny bazowe.1 Cena bazowa to kwota, którą producent dostaje od nabywcy za wyrób lub usługę, pomniejszona o podatki od produktu oraz rabaty i opusty, a powiększona o dotacje do produktu.4 W badaniu GUS ceny bazowe nie obejmują VAT ani akcyzy.2
GUS liczy wskaźnik z miesięcznego badania cen około 30 tys. reprezentantów wyrobów i usług, które podaje około 3,3 tys. celowo dobranych firm, w których pracuje 10 i więcej osób.1 Wskaźnik firmy to średnia ważona wskaźników cen jej reprezentantów, z wagami równymi wartości ich sprzedaży; wyższe szczeble, od grup po sekcje, to średnie wskaźników niższego szczebla, także ważone wartością sprzedaży.1
Wskaźniki cen producentów służą między innymi do przeliczania wartości produkcji sprzedanej z cen bieżących na ceny stałe i do liczenia dynamiki wolumenu produkcji.2
Jak czytać miesięczny odczyt PPI?
GUS podaje wskaźnik w kilku porównaniach: z tym samym miesiącem rok wcześniej, z poprzednim miesiącem i z grudniem poprzedniego roku; okres, z którym porównuje, to 100.5
Według wstępnych danych GUS we wrześniu 2026 roku ceny produkcji sprzedanej przemysłu były o 6,1% wyższe niż we wrześniu 2025 roku i o 0,7% wyższe niż w sierpniu.5 Wzrost cen w skali roku GUS odnotowuje od marca 2026 roku.5 Tę samą zmianę rok do roku w procentach pokazuje nasza seria.
Rok do roku ceny wzrosły we wrześniu we wszystkich sekcjach przemysłu: w górnictwie i wydobywaniu o 7,8%, w przetwórstwie przemysłowym o 6,4%, w wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę o 4,2%, a w dostawie wody, gospodarowaniu ściekami i odpadami oraz rekultywacji o 2,1%.5 Wobec sierpnia ceny w górnictwie i wydobywaniu wzrosły o 2,1%, a w przetwórstwie przemysłowym o 0,8%; w wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię utrzymały się na poziomie zbliżonym do sierpniowego, a w dostawie wody i gospodarce odpadami spadły o 0,2%.5
Czym PPI różni się od inflacji CPI?
Wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, czyli inflację CPI, GUS liczy z badania cen na rynku detalicznym, a wagi bierze z badania budżetów gospodarstw domowych.6 Ceny towarów i usług konsumpcyjnych to według GUS ceny płacone przez ludność, łącznie z podatkami, w tym VAT.7 Ceny bazowe w PPI są bez VAT i akcyzy,2 a wagami są wartości sprzedaży.1 Jak GUS liczy CPI, opisujemy w artykule Inflacja.
Eurostat zwraca też uwagę na różnicę zakresu. PPI obejmuje całą sprzedawaną produkcję producentów, także wyroby, które kupują inne firmy do własnej produkcji lub jako inwestycje, i nie obejmuje importu; CPI obejmuje towary i usługi kupowane przez gospodarstwa domowe do konsumpcji, także z importu.3
Według Eurostatu PPI rejestruje zmiany cen, zanim dotrą one do handlu detalicznego, więc może zapowiadać późniejsze zmiany cen dla firm i konsumentów i bywa wczesnym sygnałem presji inflacyjnej.3 Eurostat zastrzega, że zmiany PPI dla dóbr finalnych tylko do pewnego stopnia zapowiadają podobne zmiany CPI i nie jest to reguła ogólna.3
W naszej serii, od stycznia 2006, ceny producentów rosły najszybciej w czerwcu 2022: o 25,6% rok do roku. W tym samym okresie inflacja CPI była najwyższa w lutym 2023, 8 miesięcy później: 18,4%.
Jak ceny producentów w Polsce wypadają na tle UE?
Eurostat podaje co miesiąc ceny producentów w przemyśle bez budownictwa, odprowadzania ścieków, gospodarki odpadami i rekultywacji.8 We wrześniu 2026 ceny producentów w Polsce były według Eurostatu o 6,4% wyższe niż rok wcześniej, a w całej UE o 9,4%.8
Z pięciu pozostałych krajów, dla których mamy serie Eurostatu, szybciej niż w Polsce ceny producentów rosły na Litwie (17,4%) i na Węgrzech (6,9%), a wolniej w Niemczech (5,8%) i na Słowacji (4,9%).8 Dla Czech ostatnia wartość dotyczy sierpnia 2026: 2,8%.8
Najczęstsze błędy
„PPI to ceny w sklepach”
PPI to ceny bazowe, które dostają producenci w przemyśle, bez VAT i akcyzy.2 Ceny na rynku detalicznym mierzy wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych.6 We wrześniu 2026 ceny producentów w przemyśle były o 6,1% wyższe niż rok wcześniej,5 a ceny towarów i usług konsumpcyjnych o 4,1%.
„PPI zawsze wyprzedza inflację”
Eurostat pisze, że zmiany PPI dla dóbr finalnych tylko do pewnego stopnia zapowiadają zmiany CPI.3 Od lipca 2023 do lutego 2026, przez 32 miesiące z rzędu, ceny producentów w Polsce były niższe niż rok wcześniej, a inflacja CPI cały czas była dodatnia: najniższa, w marcu 2024, wyniosła 2,0%.
„GUS i Eurostat podają tę samą liczbę”
GUS liczy wskaźnik dla czterech sekcji przemysłu, łącznie z całą sekcją obejmującą dostawę wody, gospodarowanie ściekami i odpadami oraz rekultywację.1 Przemysł w danych Eurostatu nie obejmuje odprowadzania ścieków, gospodarki odpadami i rekultywacji.8 We wrześniu 2026 GUS podał wzrost cen producentów w Polsce o 6,1%,5 a Eurostat o 6,4%.8
„Pierwszy odczyt to wynik ostateczny”
W informacji z 20.10.2026 GUS podał wyniki wstępne za wrzesień i ostateczne za sierpień.5 Wzrost cen w sierpniu 2026 roku wobec sierpnia 2025 roku GUS podał 18.09.2026 wstępnie jako 4,2%,10 a 20.10.2026 ostatecznie jako 4,8%.5
Źródła
- GUS, „Wskaźnik cen produkcji sprzedanej przemysłu”, Słownik pojęć.
- GUS, Dziedzinowa Baza Wiedzy, „Wskaźniki cen produkcji sprzedanej przemysłu”, metadane zmiennej.
- Eurostat, Statistics Explained, „Industrial producer price index overview”.
- GUS, „Cena bazowa”, Słownik pojęć.
- GUS, „Wskaźniki cen produkcji sprzedanej przemysłu we wrześniu 2026 r.”, informacja sygnalna, 20.10.2026.
- GUS, „Wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych”, Słownik pojęć.
- GUS, „Ceny towarów i usług konsumpcyjnych”, Słownik pojęć.
- Eurostat, „Producer prices in industry, total – monthly data”, tablica sts_inpp_m.
- GUS, „Wskaźnik cen produkcji budowlano-montażowej”, Słownik pojęć.
- GUS, „Wskaźniki cen produkcji sprzedanej przemysłu w sierpniu 2026 r.”, informacja sygnalna, 18.09.2026.