Urodzenia
Urodzenie żywe to według GUS, za definicją Światowej Organizacji Zdrowia, wydalenie lub wydobycie z ustroju matki noworodka, który potem oddycha lub wykazuje inne oznaki życia, niezależnie od czasu trwania ciąży;1 urodzenia GUS liczy ze sprawozdawczości urzędów stanu cywilnego.2
Strzałki: okresy i serie. Enter: przypnij. Esc: wyczyść.
- GUS, urodzenia żywe
- GUS, współczynnik dzietności
Tabela danych
Jak czytać?
Wartość spadła o 5,4% wobec 2024 roku.
Liczba urodzeń, a nie współczynnik; współczynnik na 1000 ludności to osobna seria „Urodzenia na 1000 ludności”.
Dane roczne mogą być publikowane z opóźnieniem i podlegać rewizjom. Brakujące lata pozostają puste.
To miara jednego roku, a nie liczba dzieci, które kobiety ostatecznie mają w ciągu życia.
Ile dzieci rodzi się w Polsce?
W 2025 roku według serii GUS urodziło się w Polsce żywo 238 264 dzieci, o 13 518 mniej niż rok wcześniej. Według GUS liczba urodzeń od ponad czterech dekad systematycznie maleje, a w 2025 roku osiągnęła najniższy poziom; była trzykrotnie niższa niż w wyżu demograficznym sprzed 40 lat.3
W drugiej połowie XX wieku Polska miała dwa wyże i dwa niże demograficzne.3 W pierwszym wyżu, w latach 50., rodziło się średnio około 772 tys. dzieci rocznie, a w drugim, na przełomie lat 70. i 80., około 690 tys.3 Drugi niż objął lata 1986–2000.3
Nasza seria zaczyna się w 1995 roku, gdy urodziło się 433 109 dzieci. Ostatni raz liczba urodzeń wzrosła w 2017 roku, do 401 982. Od tego czasu spadała co roku i w 2025 roku była niższa o 163 718, czyli o 40,7%.
Jak GUS liczy urodzenia?
Definicja urodzenia rekomendowana przez Światową Organizację Zdrowia obowiązuje w Polsce od 1994 roku; dane o urodzeniach za lata 1946–1993 GUS przeliczył zgodnie z nią.4
Dane o urodzeniach GUS bierze z dokumentacji urzędów stanu cywilnego, a w bilansach ludności ujmuje tylko te urodzenia, które miały miejsce w Polsce.3 Urodzone dziecko dodaje do ludności gminy, w której mieszka matka, wskazanej na karcie urodzenia.3
Współczynnik urodzeń to liczba urodzeń żywych w danym okresie, najczęściej w roku, na 1000 ludności według stanu na środek okresu albo średniej liczby ludności z tego okresu.6 W 2025 roku wyniósł 6,37 na 1000 ludności, a w publikacji GUS, po zaokrągleniu, 6,4‰.3
Czym dzietność różni się od liczby urodzeń?
Współczynnik dzietności to liczba dzieci, które urodziłaby przeciętnie kobieta w ciągu całego okresu rozrodczego (15–49 lat), gdyby w każdym wieku rodziła z intensywnością obserwowaną w badanym roku; GUS liczy go jako sumę cząstkowych współczynników płodności.7 Cząstkowy współczynnik płodności to liczba urodzeń żywych z kobiet w danym wieku na liczbę kobiet w tym wieku.9
W 2025 roku współczynnik dzietności wyniósł 1,068, a rok wcześniej 1,099. W naszej serii od 2002 roku najwyższy był w 2017 roku: 1,453. Według GUS spadł poniżej 2 dzieci w 1990 roku, a od 1997 roku jest niższy niż 1,5, co GUS nazywa niską dzietnością.3 Jaka dzietność zapewnia zastępowalność pokoleń, opisujemy w artykule o ludności.
Liczba urodzeń w danym roku wynika według GUS z jednej strony z dzietności i rozkładu płodności według wieku, a z drugiej z liczebności i struktury populacji kobiet w wieku rozrodczym.3 Od 2017 do 2025 roku liczba urodzeń spadła o 40,7%, a współczynnik dzietności o 26,5%.
Kobiety rodzą dzieci coraz później: mediana wieku kobiet rodzących dziecko wyniosła w 2025 roku ponad 31 lat, wobec około 25 lat w 1980 roku.3 W latach 1980–2025 najbardziej spadła płodność najmłodszych kobiet, w wieku do 24 lat, a wzrosła płodność kobiet w wieku 30–39 lat, co według GUS odzwierciedla przesuwanie urodzenia dziecka na późniejszy etap życia.3
Gdzie w Polsce rodzi się najwięcej dzieci?
W miastach rodzi się więcej dzieci: w 2025 roku ponad 140 tys., o 42 tys. więcej niż na wsi.3 Współczynnik urodzeń na 1000 ludności był jednak wyższy na wsi, 6,5‰, niż w miastach, 6,3‰.3 Także współczynnik dzietności jest na wsi wyższy niż w miastach, choć różnica maleje: w 1980 roku wynosił 2,908 na wsi i 1,928 w miastach, a w 2025 roku 1,108 i 1,045.3
Najwyższy współczynnik urodzeń, od 7,1‰ do 7,5‰, miały w 2025 roku województwa z największymi rozwijającymi się aglomeracjami: małopolskie, mazowieckie i pomorskie; GUS wiąże to ze stosunkowo młodszą strukturą wieku ich mieszkańców.3 Najniższy miało świętokrzyskie: 5,3‰.3 W 2025 roku współczynnik dzietności był wyższy niż w całej Polsce tylko w sześciu województwach, a najwyższy w mazowieckim (1,155) i małopolskim (1,125).3
Najczęstsze błędy
„Współczynnik urodzeń i dzietność mówią to samo”
Współczynnik urodzeń odnosi liczbę urodzeń żywych do całej ludności, na 1000 osób,6 a współczynnik dzietności liczy dzieci na jedną kobietę z płodności kobiet w każdym wieku od 15 do 49 lat.7 Pierwszy zależy też od struktury wieku ludności: wyższy współczynnik urodzeń w małopolskim, mazowieckim i pomorskim GUS wiąże ze stosunkowo młodszą strukturą wieku mieszkańców.3 W 2025 roku współczynnik urodzeń wyniósł 6,37 na 1000 ludności,6 a współczynnik dzietności 1,068.
„W liczbie urodzeń są też dzieci martwo urodzone”
Nie są: seria podaje tylko urodzenia żywe, czyli noworodki, które po urodzeniu oddychają lub wykazują inne oznaki życia.1 Urodzenie martwe, czyli wydalenie lub wydobycie z ustroju matki płodu po upływie 22 tygodnia ciąży, który nie oddycha ani nie wykazuje żadnego znaku życia, to u GUS osobne pojęcie,5 a urodzeń martwych było według GUS w 2025 roku 692.3
„Przyrost naturalny pokazuje, ile przybywa lub ubywa mieszkańców”
Przyrost naturalny to tylko różnica między liczbą urodzeń żywych a liczbą zgonów, w serii podawana na 1000 ludności.8 Zmianę liczby ludności daje dopiero jego suma z saldem migracji wewnętrznych i zagranicznych, czyli przyrost rzeczywisty.10 W 2025 roku przyrost naturalny wyniósł −4,48 na 1000 ludności; według GUS jest ujemny od 2013 roku.3
„W statystyce urodzeń są tylko dzieci Polek”
Liczba urodzeń żywych GUS obejmuje też dzieci cudzoziemek mieszkających w Polsce na stałe.3 W latach 2015–2025 takich urodzeń przybyło według GUS z 1,7 tys. do 17,3 tys., a ich udział we wszystkich urodzeniach żywych wzrósł z 0,5% do 7,2%.3
Źródła
- GUS, „Urodzenie żywe”, Słownik pojęć.
- GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ruch naturalny wg płci”, opis tematu P1873.
- GUS, „Sytuacja demograficzna Polski do 2025 r.”, informacja analityczna, 29.09.2026.
- GUS, „Urodzenie”, Słownik pojęć.
- GUS, „Urodzenie martwe”, Słownik pojęć.
- GUS, „Współczynnik urodzeń”, Słownik pojęć.
- GUS, „Współczynnik dzietności”, Słownik pojęć.
- GUS, „Współczynnik przyrostu naturalnego”, Słownik pojęć.
- GUS, „Współczynnik płodności cząstkowy”, Słownik pojęć.
- GUS, „Przyrost rzeczywisty ludności”, Słownik pojęć.