{"$schema":"podziemie.article/1","id":"urodzenia","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/baza-wiedzy/urodzenia","title":"Urodzenia","updated":"2026-11-10","definition":"Urodzenie żywe to według GUS, za definicją Światowej Organizacji Zdrowia, wydalenie lub wydobycie z ustroju matki noworodka, który potem oddycha lub wykazuje inne oznaki życia, niezależnie od czasu trwania ciąży; [1] urodzenia GUS liczy ze sprawozdawczości urzędów stanu cywilnego. [2]","headline":{"series":"urodzenia-zywe","period":"2025","value":"238 264 osoby","status":"normal"},"sections":[{"id":"ile-dzieci","heading":"Ile dzieci rodzi się w Polsce?","text":"W 2025 roku według serii GUS urodziło się w Polsce żywo 238 264 dzieci, o 13 518 mniej niż rok wcześniej. Według GUS liczba urodzeń od ponad czterech dekad systematycznie maleje, a w 2025 roku osiągnęła najniższy poziom; była trzykrotnie niższa niż w wyżu demograficznym sprzed 40 lat. [3]\n\nW drugiej połowie XX wieku Polska miała dwa wyże i dwa niże demograficzne. [3] W pierwszym wyżu, w latach 50., rodziło się średnio około 772 tys. dzieci rocznie, a w drugim, na przełomie lat 70. i 80., około 690 tys. [3] Drugi niż objął lata 1986–2000. [3]\n\nNasza seria zaczyna się w 1995 roku, gdy urodziło się 433 109 dzieci. Ostatni raz liczba urodzeń wzrosła w 2017 roku, do 401 982. Od tego czasu spadała co roku i w 2025 roku była niższa o 163 718, czyli o 40,7%."},{"id":"jak-liczy-gus","heading":"Jak GUS liczy urodzenia?","text":"Definicja urodzenia rekomendowana przez Światową Organizację Zdrowia obowiązuje w Polsce od 1994 roku; dane o urodzeniach za lata 1946–1993 GUS przeliczył zgodnie z nią. [4]\n\nDane o urodzeniach GUS bierze z dokumentacji urzędów stanu cywilnego, a w bilansach ludności ujmuje tylko te urodzenia, które miały miejsce w Polsce. [3] Urodzone dziecko dodaje do ludności gminy, w której mieszka matka, wskazanej na karcie urodzenia. [3]\n\nWspółczynnik urodzeń to liczba urodzeń żywych w danym okresie, najczęściej w roku, na 1000 ludności według stanu na środek okresu albo średniej liczby ludności z tego okresu. [6] W 2025 roku wyniósł 6,37 na 1000 ludności, a w publikacji GUS, po zaokrągleniu, 6,4‰. [3]\n\nUrodzenia żywe: Liczba urodzeń żywych w roku, ze sprawozdawczości urzędów stanu cywilnego. [2]\n\nUrodzenia na 1000 ludności: Urodzenia żywe w roku na 1000 ludności. [6]\n\nWspółczynnik dzietności: Dzieci na kobietę: suma cząstkowych współczynników płodności z badanego roku. [7]\n\nPrzyrost naturalny: Urodzenia żywe minus zgony, na 1000 ludności. [8]"},{"id":"dzietnosc-a-urodzenia","heading":"Czym dzietność różni się od liczby urodzeń?","text":"Współczynnik dzietności to liczba dzieci, które urodziłaby przeciętnie kobieta w ciągu całego okresu rozrodczego (15–49 lat), gdyby w każdym wieku rodziła z intensywnością obserwowaną w badanym roku; GUS liczy go jako sumę cząstkowych współczynników płodności. [7] Cząstkowy współczynnik płodności to liczba urodzeń żywych z kobiet w danym wieku na liczbę kobiet w tym wieku. [9]\n\nW 2025 roku współczynnik dzietności wyniósł 1,068, a rok wcześniej 1,099. W naszej serii od 2002 roku najwyższy był w 2017 roku: 1,453. Według GUS spadł poniżej 2 dzieci w 1990 roku, a od 1997 roku jest niższy niż 1,5, co GUS nazywa niską dzietnością. [3] Jaka dzietność zapewnia zastępowalność pokoleń, opisujemy w artykule o ludności.\n\nLiczba urodzeń w danym roku wynika według GUS z jednej strony z dzietności i rozkładu płodności według wieku, a z drugiej z liczebności i struktury populacji kobiet w wieku rozrodczym. [3] Od 2017 do 2025 roku liczba urodzeń spadła o 40,7%, a współczynnik dzietności o 26,5%.\n\nKobiety rodzą dzieci coraz później: mediana wieku kobiet rodzących dziecko wyniosła w 2025 roku ponad 31 lat, wobec około 25 lat w 1980 roku. [3] W latach 1980–2025 najbardziej spadła płodność najmłodszych kobiet, w wieku do 24 lat, a wzrosła płodność kobiet w wieku 30–39 lat, co według GUS odzwierciedla przesuwanie urodzenia dziecka na późniejszy etap życia. [3]"},{"id":"miasto-wies-regiony","heading":"Gdzie w Polsce rodzi się najwięcej dzieci?","text":"W miastach rodzi się więcej dzieci: w 2025 roku ponad 140 tys., o 42 tys. więcej niż na wsi. [3] Współczynnik urodzeń na 1000 ludności był jednak wyższy na wsi, 6,5‰, niż w miastach, 6,3‰. [3] Także współczynnik dzietności jest na wsi wyższy niż w miastach, choć różnica maleje: w 1980 roku wynosił 2,908 na wsi i 1,928 w miastach, a w 2025 roku 1,108 i 1,045. [3]\n\nNajwyższy współczynnik urodzeń, od 7,1‰ do 7,5‰, miały w 2025 roku województwa z największymi rozwijającymi się aglomeracjami: małopolskie, mazowieckie i pomorskie; GUS wiąże to ze stosunkowo młodszą strukturą wieku ich mieszkańców. [3] Najniższy miało świętokrzyskie: 5,3‰. [3] W 2025 roku współczynnik dzietności był wyższy niż w całej Polsce tylko w sześciu województwach, a najwyższy w mazowieckim (1,155) i małopolskim (1,125). [3]"}],"mistakes":[{"title":"„Współczynnik urodzeń i dzietność mówią to samo”","text":"Współczynnik urodzeń odnosi liczbę urodzeń żywych do całej ludności, na 1000 osób, [6] a współczynnik dzietności liczy dzieci na jedną kobietę z płodności kobiet w każdym wieku od 15 do 49 lat. [7] Pierwszy zależy też od struktury wieku ludności: wyższy współczynnik urodzeń w małopolskim, mazowieckim i pomorskim GUS wiąże ze stosunkowo młodszą strukturą wieku mieszkańców. [3] W 2025 roku współczynnik urodzeń wyniósł 6,37 na 1000 ludności, [6] a współczynnik dzietności 1,068."},{"title":"„W liczbie urodzeń są też dzieci martwo urodzone”","text":"Nie są: seria podaje tylko urodzenia żywe, czyli noworodki, które po urodzeniu oddychają lub wykazują inne oznaki życia. [1] Urodzenie martwe, czyli wydalenie lub wydobycie z ustroju matki płodu po upływie 22 tygodnia ciąży, który nie oddycha ani nie wykazuje żadnego znaku życia, to u GUS osobne pojęcie, [5] a urodzeń martwych było według GUS w 2025 roku 692. [3]"},{"title":"„Przyrost naturalny pokazuje, ile przybywa lub ubywa mieszkańców”","text":"Przyrost naturalny to tylko różnica między liczbą urodzeń żywych a liczbą zgonów, w serii podawana na 1000 ludności. [8] Zmianę liczby ludności daje dopiero jego suma z saldem migracji wewnętrznych i zagranicznych, czyli przyrost rzeczywisty. [10] W 2025 roku przyrost naturalny wyniósł −4,48 na 1000 ludności; według GUS jest ujemny od 2013 roku. [3]"},{"title":"„W statystyce urodzeń są tylko dzieci Polek”","text":"Liczba urodzeń żywych GUS obejmuje też dzieci cudzoziemek mieszkających w Polsce na stałe. [3] W latach 2015–2025 takich urodzeń przybyło według GUS z 1,7 tys. do 17,3 tys., a ich udział we wszystkich urodzeniach żywych wzrósł z 0,5% do 7,2%. [3]"}],"series":["urodzenia-zywe","dzietnosc","urodzenia-na-1000","przyrost-naturalny"],"references":{"$schema":"podziemie.sources/1","article":"https://www.podziemieanalityczne.pl/baza-wiedzy/urodzenia","fetched":"2026-11-10","matching":"A quote matches when it appears in the source text after Unicode NFC normalisation (PDF text can split a letter and its accent) and collapsing every run of whitespace, including no-break spaces, to one space. Nothing else is normalised.","references":[{"id":"u1","kind":"publisher-page","url":"https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/3945,pojecie.html","title":"Urodzenie żywe (Słownik pojęć)","authors":[],"publisher":"Główny Urząd Statystyczny","year":null,"uses":[{"quote":"Całkowite wydalenie lub wydobycie z ustroju matki noworodka, niezależnie od czasu trwania ciąży, który po takim wydaleniu lub wydobyciu oddycha bądź wykazuje jakiekolwiek inne oznaki życia, takie jak czynność serca, tętnienie pępowiny lub wyraźne skurcze mięśni zależnych od woli","claim":"Urodzenie żywe to wydalenie lub wydobycie z ustroju matki noworodka, który potem oddycha lub wykazuje inne oznaki życia, niezależnie od czasu trwania ciąży (lead, błąd 2)."},{"quote":"Autor: Światowa Organizacja Zdrowia (WHO)","claim":"Autorem tej definicji GUS jest Światowa Organizacja Zdrowia: GUS przyjmuje ją za WHO (lead)."}],"fetched":"2026-11-10"},{"id":"u2","kind":"publisher-metadata","url":"https://bdl.stat.gov.pl/api/v1/subjects/P1873?format=json&lang=pl","title":"Ruch naturalny wg płci (GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P1873)","authors":[],"publisher":"Główny Urząd Statystyczny","year":null,"uses":[{"quote":"Ruch naturalny wg płci","claim":"Temat Banku Danych Lokalnych, w którym GUS podaje urodzenia żywe („Źródła”)."},{"quote":"Źródłem informacji o urodzeniach i zgonach jest dla GUS sprawozdawczość urzędów stanu cywilnego","claim":"Urodzenia GUS liczy ze sprawozdawczości urzędów stanu cywilnego (lead, tabela „Miary urodzeń”, wiersz „Urodzenia żywe”)."}],"fetched":"2026-11-10"},{"id":"u3","kind":"publisher-release","url":"https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/sytuacja-demograficzna-polski-do-2025-r-,40,6.html","title":"Sytuacja demograficzna Polski do 2025 r.","authors":[],"publisher":"Główny Urząd Statystyczny","year":2026,"published":"2026-09-29","uses":[{"quote":"Data publikacji: 29.09.2026","claim":"GUS opublikował „Sytuację demograficzną Polski do 2025 r.” 29 września 2026 („Źródła”)."},{"quote":"Informacja analityczna o przebiegu procesów demograficznych w ostatnich latach oraz sytuacji demograficznej w 2025 r.","claim":"To informacja analityczna GUS o sytuacji demograficznej w 2025 roku („Źródła”)."}],"fetched":"2026-11-10"},{"id":"u3-pdf","kind":"publisher-release-file","url":"https://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5468/40/6/1/sytuacja_demograficzna_polski_do_2025_2.pdf","citedAs":"u3","title":"Sytuacja demograficzna Polski do 2025 r. (PDF)","authors":["Małgorzata Cierniak-Piotrowska","Agata Dąbrowska","Ewa Miniatorska","Małgorzata Potocka","Karina Stelmach","Agnieszka Włodarska","Anita Abramowska-Kmon"],"publisher":"Główny Urząd Statystyczny","year":2026,"published":"2026-09-29","sha256":"aebed147296a033d9adb305be745f72364ac2dd748bd6b325a7afd147bad8469","uses":[{"quote":"W 2025 r. zarejestrowano ponad 238 tys. urodzeń żywych, tj. o 13,5 tys. mniej niż w 2024 r.","claim":"GUS podaje ponad 238 tys. urodzeń żywych w 2025 roku, o 13,5 tys. mniej niż w 2024 roku; nasza seria urodzenia-zywe ma 238 264, o 13 518 mniej (sekcja „Ile dzieci rodzi się w Polsce?”; fakty „births”, „yearFall”)."},{"quote":"Liczba urodzeń w Polsce od ponad czterech dekad systematycznie maleje. W 2025 roku osiągnęła najniższy poziom","claim":"Liczba urodzeń od ponad czterech dekad systematycznie maleje, a w 2025 roku osiągnęła najniższy poziom (sekcja „Ile dzieci rodzi się w Polsce?”)."},{"quote":"liczba urodzeń żywych w 2025 r. była trzykrotnie niższa niż w okresie wyżu demograficznego obserwowanego 40 lat temu","claim":"Urodzeń było w 2025 roku trzykrotnie mniej niż w wyżu demograficznym sprzed 40 lat (sekcja „Ile dzieci rodzi się w Polsce?”)."},{"quote":"W drugiej połowie XX wieku odnotowano w Polsce dwa wyże demograficzne oraz dwa niże.","claim":"W drugiej połowie XX wieku Polska miała dwa wyże i dwa niże demograficzne (sekcja „Ile dzieci rodzi się w Polsce?”)."},{"quote":"Pierwszy wyż wynikający z tzw. powojennej kompensacji miał miejsce w latach 50. Rodziło się wówczas średnio ok. 772 tys. dzieci rocznie.","claim":"W pierwszym wyżu, w latach 50., rodziło się średnio około 772 tys. dzieci rocznie (sekcja „Ile dzieci rodzi się w Polsce?”)."},{"quote":"podczas kolejnego wyżu z przełomu lat 70. i 80. ub. wieku rodziło się średnio ok. 690 tys. dzieci rocznie. Drugi niż demograficzny objął lata 1986–2000","claim":"W drugim wyżu, na przełomie lat 70. i 80., rodziło się średnio około 690 tys. dzieci rocznie; drugi niż objął lata 1986–2000 (sekcja „Ile dzieci rodzi się w Polsce?”)."},{"quote":"źródłem danych o urodzeniach i zgonach jest dla GUS dokumentacja urzędów stanu cywilnego. Spośród zarejestrowanych przez USC faktów w bilansach ujmowane są tylko te, które miały miejsce na terenie Polski.","claim":"Dane o urodzeniach GUS bierze z dokumentacji urzędów stanu cywilnego, a w bilansach ludności ujmuje tylko urodzenia, które miały miejsce w Polsce (sekcja „Jak GUS liczy urodzenia?”)."},{"quote":"W bilansie ludności urodzone dziecko jest dodawane do liczby ludności gminy zamieszkania matki – wskazanej na karcie urodzenia","claim":"Urodzone dziecko GUS dodaje do ludności gminy zamieszkania matki wskazanej na karcie urodzenia (sekcja „Jak GUS liczy urodzenia?”)."},{"quote":"współczynnik urodzeń obniżył się o 0,3 punktu promilowego (p. prom.) do 6,4‰","claim":"W publikacji GUS współczynnik urodzeń za 2025 rok wynosi 6,4‰; nasza seria urodzenia-na-1000 ma 6,37 (sekcja „Jak GUS liczy urodzenia?”; fakt „rate”)."},{"quote":"W 1990 r. w Polsce współczynnik dzietności spadł poniżej 2 dzieci, a od 1997 r. przyjmuje wartości niższe niż 1,5, oznaczające niską dzietność. W 2025 r. współczynnik dzietności wyniósł 1,068.","claim":"Dzietność spadła poniżej 2 w 1990 roku, od 1997 roku jest niższa niż 1,5, co GUS nazywa niską dzietnością; w 2025 roku 1,068, tyle samo co w naszej serii dzietnosc (sekcja „Czym dzietność różni się…”; fakt „fertility”)."},{"quote":"liczba urodzeń obserwowana w danym roku wynika z jednej strony z wartości współczynnika dzietności i rozkładu cząstkowych współczynników płodności według wieku, a z drugiej wielkości i struktury populacji kobiet w wieku rozrodczym","claim":"Liczba urodzeń w roku wynika z dzietności i rozkładu płodności według wieku oraz z liczebności i struktury populacji kobiet w wieku rozrodczym (sekcja „Czym dzietność różni się…”)."},{"quote":"wzrosła mediana wieku kobiet rodzących dziecko, która w 2025 r. wyniosła ponad 31 lat wobec ok. 25 lat w 1980 r.","claim":"Mediana wieku kobiet rodzących dziecko: ponad 31 lat w 2025 roku wobec około 25 lat w 1980 roku (sekcja „Czym dzietność różni się…”)."},{"quote":"Kobiety rodzą dzieci w coraz późniejszym wieku","claim":"Kobiety rodzą dzieci coraz później (sekcja „Czym dzietność różni się…”)."},{"quote":"Analiza współczynników płodności według wieku wskazuje na istotne zmiany wzorca płodności w Polsce w latach 1980–2025.","claim":"Zmiany płodności według wieku, które opisujemy, dotyczą lat 1980–2025 (sekcja „Czym dzietność różni się…”)."},{"quote":"Największy spadek płodności odnotowano wśród kobiet najmłodszych (tj. w wieku do 24 lat).","claim":"W latach 1980–2025 najbardziej spadła płodność kobiet w wieku do 24 lat (sekcja „Czym dzietność różni się…”)."},{"quote":"Jednocześnie wzrosła płodność kobiet w wieku 30–39 lat, co odzwierciedla przesuwanie momentu urodzenia dziecka na późniejszy etap życia.","claim":"Wzrosła płodność kobiet w wieku 30–39 lat, co odzwierciedla przesuwanie urodzenia dziecka na później (sekcja „Czym dzietność różni się…”)."},{"quote":"W miastach rodzi się więcej dzieci. W 2025 r. było to ponad 140 tys., czyli o 42 tys. więcej niż na terenach wiejskich. Natomiast współczynnik urodzeń na 1000 ludności jest wyższy na wsi i w 2025 r. kształtował się na poziomie 6,5‰, z kolei w miastach na poziomie 6,3‰.","claim":"W 2025 roku w miastach urodziło się ponad 140 tys. dzieci, o 42 tys. więcej niż na wsi, ale współczynnik urodzeń był wyższy na wsi (6,5‰) niż w miastach (6,3‰) (sekcja „Gdzie w Polsce rodzi się najwięcej dzieci?”)."},{"quote":"W analizowanym okresie współczynnik dzietności dla terenów wiejskich był większy niż w miastach, choć różnica ta malała w czasie. W 1980 r. na wsi wyniósł 2,908, a w mieście – 1,928, natomiast w 2025 r. odpowiednio 1,108 i 1,045.","claim":"Dzietność na wsi jest wyższa niż w miastach, ale różnica maleje: 2,908 wobec 1,928 w 1980 roku, 1,108 wobec 1,045 w 2025 roku (sekcja „Gdzie w Polsce rodzi się najwięcej dzieci?”)."},{"quote":"Najwyższy poziom urodzeń żywych występuje w województwach z obszarami największych, rozwijających się aglomeracji miejskich (małopolskie, mazowieckie oraz pomorskie – współczynnik ten w 2025 r. kształtowały się pomiędzy 7,1‰ a 7,5‰). Jest to uwarunkowane relatywnie młodszą strukturą wieku mieszkańców w tych regionach","claim":"Najwyższy współczynnik urodzeń, od 7,1‰ do 7,5‰ w 2025 roku, miały małopolskie, mazowieckie i pomorskie, z największymi rozwijającymi się aglomeracjami, co GUS wiąże z młodszą strukturą wieku mieszkańców (sekcja „Gdzie w Polsce…”, błąd 1)."},{"quote":"Z kolei najniższy współczynnik urodzeń odnotowano dla województwa świętokrzyskiego (5,3‰)","claim":"Najniższy współczynnik urodzeń miało świętokrzyskie: 5,3‰ (sekcja „Gdzie w Polsce rodzi się najwięcej dzieci?”)."},{"quote":"W 2025 r. tylko w sześciu województwach współczynnik dzietności był wyższy niż w Polsce ogółem – najwyższe wartości odnotowano w województwie mazowieckim (1,155), małopolskim (1,125)","claim":"W 2025 roku dzietność wyższa niż w całej Polsce była tylko w sześciu województwach, najwyższa w mazowieckim (1,155) i małopolskim (1,125) (sekcja „Gdzie w Polsce rodzi się najwięcej dzieci?”)."},{"quote":"W 2025 r. liczba zgonów niemowląt w pierwszym tygodniu życia wyniosła 380, zaś urodzeń martwych – 692.","claim":"W 2025 roku urodzeń martwych było 692 (błąd 2)."},{"quote":"Współczynnik przyrostu naturalnego (na 1000 ludności) wyniósł –4,5‰, w stosunku do –4,2‰ w 2024 r.","claim":"Przyrost naturalny w 2025 roku: −4,5 na 1000 ludności według GUS; nasza seria przyrost-naturalny ma −4,48 (błąd 3; fakt „natural”)."},{"quote":"przyrost naturalny, który pozostaje ujemny od 2013 r.","claim":"Przyrost naturalny jest ujemny od 2013 roku (błąd 3)."},{"quote":"w tym urodzenia żywe przez cudzoziemki mieszkające w Polsce na stałe","claim":"Urodzenia żywe GUS obejmują urodzenia cudzoziemek mieszkających w Polsce na stałe: tablica 2.1 podaje je jako część („w tym”) urodzeń żywych (błąd 4)."},{"quote":"W latach 2015–2025 liczba tych urodzeń wzrosła dziesięciokrotnie z 1,7 tys. do 17,3 tys. Z kolei udział urodzeń cudzoziemek wśród ogółu urodzeń żywych zwiększył się z 0,5% do 7,2% w analizowanym okresie.","claim":"Urodzeń cudzoziemek mieszkających w Polsce na stałe przybyło z 1,7 tys. w 2015 roku do 17,3 tys. w 2025 roku, a ich udział wzrósł z 0,5% do 7,2% (błąd 4)."}],"tables":[{"where":"Tablica 2.1. Urodzenia żywe przez cudzoziemki mieszkające w Polsce na stałe w latach 2015–2025; kolumna „Urodzenia żywe”, wiersze lat.","rows":{"2017":"401982","2024":"251782","2025":"238264"},"claim":"Urodzenia żywe w 2017, 2024 i 2025 roku: te same wartości ma nasza seria urodzenia-zywe (fakty „births”, „yearFall”, „riseBirths”, „fallSinceRise”)."}],"fetched":"2026-11-10"},{"id":"u4","kind":"publisher-page","url":"https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/3943,pojecie.html","title":"Urodzenie (Słownik pojęć)","authors":[],"publisher":"Główny Urząd Statystyczny","year":null,"uses":[{"quote":"Rekomendowana przez światową Organizację Zdrowia definicja urodzenia i zgonu noworodka obowiązuje w Polsce od 1994 roku.","claim":"Definicja urodzenia rekomendowana przez WHO obowiązuje w Polsce od 1994 roku (sekcja „Jak GUS liczy urodzenia?”)."},{"quote":"Dane o urodzeniach (wielkości ogółem oraz w podziale na miasto i wieś) za lata 1946-1993 zostały przeliczone zgodnie z definicją WHO.","claim":"Dane o urodzeniach za lata 1946–1993 przeliczono zgodnie z definicją WHO (sekcja „Jak GUS liczy urodzenia?”)."}],"fetched":"2026-11-10"},{"id":"u5","kind":"publisher-page","url":"https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/3944,pojecie.html","title":"Urodzenie martwe (Słownik pojęć)","authors":[],"publisher":"Główny Urząd Statystyczny","year":null,"uses":[{"quote":"Całkowite wydalenie lub wydobycie z ustroju matki płodu, o ile nastąpiło po upływie 22 tygodnia ciąży, który po takim wydaleniu lub wydobyciu nie oddycha ani nie wykazuje żadnego innego znaku życia","claim":"Urodzenie martwe to osobne pojęcie GUS: płód po upływie 22 tygodnia ciąży, który nie oddycha ani nie wykazuje żadnego znaku życia (błąd 2)."}],"fetched":"2026-11-10"},{"id":"u6","kind":"publisher-page","url":"https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/3959,pojecie.html","title":"Współczynnik urodzeń (Słownik pojęć)","authors":["Jerzy Z. Holzer"],"publisher":"Główny Urząd Statystyczny","year":null,"uses":[{"quote":"Stosunek liczby urodzeń żywych w danym okresie (najczęściej roku) do liczby ludności według stanu na środek okresu lub do średniej liczby ludności z tego okresu - wyrażony w ‰ (tj. na 1000 ludności).","claim":"Współczynnik urodzeń to urodzenia żywe w danym okresie, najczęściej w roku, na 1000 ludności według stanu na środek okresu albo średniej liczby ludności (sekcja „Jak GUS liczy urodzenia?”, tabela „Miary urodzeń”, wiersz „Urodzenia na 1000 ludności”, błąd 1)."}],"fetched":"2026-11-10"},{"id":"u7","kind":"publisher-page","url":"https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/3950,pojecie.html","title":"Współczynnik dzietności (Słownik pojęć)","authors":["Jerzy Z. Holzer"],"publisher":"Główny Urząd Statystyczny","year":null,"uses":[{"quote":"Oznacza liczbę dzieci, które urodziłaby przeciętnie kobieta w ciągu całego okresu rozrodczego (15-49 lat) przy założeniu, że w poszczególnych fazach tego okresu rodziłaby z intensywnością obserwowaną w badanym roku","claim":"Definicja współczynnika dzietności: dzieci na kobietę w wieku 15–49 lat przy płodności z badanego roku (sekcja „Czym dzietność różni się…”, błąd 1)."},{"quote":"Współczynnik dzietności jest liczony w oparciu o sumę cząstkowych współczynników płodności.","claim":"GUS liczy dzietność jako sumę cząstkowych współczynników płodności (sekcja „Czym dzietność różni się…”, tabela „Miary urodzeń”, wiersz „Współczynnik dzietności”)."}],"fetched":"2026-11-10"},{"id":"u8","kind":"publisher-page","url":"https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/3956,pojecie.html","title":"Współczynnik przyrostu naturalnego (Słownik pojęć)","authors":["Jerzy Z. Holzer"],"publisher":"Główny Urząd Statystyczny","year":null,"uses":[{"quote":"Stosunek różnicy między liczbą urodzeń żywych i liczbą zgonów do liczby ludności w połowie badanego okresu lub do średniego stanu ludności w tym okresie - wyrażony w ‰ (tj. na 1000 ludności).","claim":"Przyrost naturalny to urodzenia żywe minus zgony; seria podaje go na 1000 ludności (tabela „Miary urodzeń”, wiersz „Przyrost naturalny”; błąd 3)."}],"fetched":"2026-11-10"},{"id":"u9","kind":"publisher-page","url":"https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/3955,pojecie.html","title":"Współczynnik płodności cząstkowy (Słownik pojęć)","authors":[],"publisher":"Główny Urząd Statystyczny","year":null,"uses":[{"quote":"Stosunek liczby urodzeń żywych w danym okresie pochodzących z kobiet w danym wieku do ogólnej liczby kobiet w tym samym wieku.","claim":"Cząstkowy współczynnik płodności to urodzenia żywe z kobiet w danym wieku na liczbę kobiet w tym wieku (sekcja „Czym dzietność różni się…”)."}],"fetched":"2026-11-10"},{"id":"u10","kind":"publisher-page","url":"https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/3931,pojecie.html","title":"Przyrost rzeczywisty ludności (Słownik pojęć)","authors":[],"publisher":"Główny Urząd Statystyczny","year":null,"uses":[{"quote":"Suma przyrostu naturalnego ludności oraz salda migracji wewnętrznych i zagranicznych (stałych i czasowych).","claim":"Zmianę liczby ludności daje suma przyrostu naturalnego i salda migracji wewnętrznych i zagranicznych, czyli przyrost rzeczywisty (błąd 3)."}],"fetched":"2026-11-10"}],"series":[{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/urodzenia-zywe","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/urodzenia-zywe","period":"2025","value":238264,"fetched":"2026-11-10","claim":"Urodzenia żywe w Polsce w 2025 roku według GUS: 238 264 (opis, sekcja „Ile dzieci rodzi się w Polsce?”; fakt „births”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/urodzenia-zywe","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/urodzenia-zywe","period":"2024","value":251782,"fetched":"2026-11-10","claim":"Urodzenia żywe w 2024 roku: 251 782 (fakt „yearFall”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/urodzenia-zywe","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/urodzenia-zywe","period":"2017","value":401982,"fetched":"2026-11-10","claim":"Urodzenia żywe w 2017 roku, ostatnim roku wzrostu w serii: 401 982 (sekcja „Ile dzieci rodzi się w Polsce?”; fakty „riseYear”, „riseBirths”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/urodzenia-zywe","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/urodzenia-zywe","period":"2016","value":382257,"fetched":"2026-11-10","claim":"Urodzenia żywe w 2016 roku: 382 257, mniej niż w 2017 roku (fakt „riseYear”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/urodzenia-zywe","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/urodzenia-zywe","period":"1995","value":433109,"fetched":"2026-11-10","claim":"Pierwszy rok serii urodzenia-zywe, 1995: 433 109 urodzeń żywych (sekcja „Ile dzieci rodzi się w Polsce?”; fakty „firstYear”, „firstBirths”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/urodzenia-na-1000","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/urodzenia-na-1000","period":"2025","value":6.37,"fetched":"2026-11-10","claim":"Urodzenia żywe na 1000 ludności w 2025 roku: 6,37 (sekcja „Jak GUS liczy urodzenia?”, błąd 1; fakt „rate”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/dzietnosc","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/dzietnosc","period":"2025","value":1.068,"fetched":"2026-11-10","claim":"Współczynnik dzietności w 2025 roku: 1,068 (sekcja „Czym dzietność różni się…”, błąd 1; fakt „fertility”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/dzietnosc","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/dzietnosc","period":"2024","value":1.099,"fetched":"2026-11-10","claim":"Współczynnik dzietności w 2024 roku: 1,099 (fakt „fertilityPrev”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/dzietnosc","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/dzietnosc","period":"2017","value":1.453,"fetched":"2026-11-10","claim":"Współczynnik dzietności w 2017 roku: 1,453, najwyższy w serii (fakty „fertilityPeakYear”, „fertilityPeak”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/dzietnosc","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/dzietnosc","period":"2002","value":1.249,"fetched":"2026-11-10","claim":"Pierwszy rok serii dzietnosc: 2002 (fakt „fertilityFirstYear”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/przyrost-naturalny","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/przyrost-naturalny","period":"2025","value":-4.48,"fetched":"2026-11-10","claim":"Przyrost naturalny w 2025 roku: −4,48 na 1000 ludności (błąd 3; fakt „natural”)."}],"computed":[{"rule":"urodzenia-zywe 2024 − urodzenia-zywe 2025 = 251782 − 238264","result":"13518","claim":"W 2025 roku urodzeń żywych było o 13 518 mniej niż w 2024 roku (sekcja „Ile dzieci rodzi się w Polsce?”; fakt „yearFall”); GUS podaje 13,5 tys. (u3-pdf)."},{"rule":"the last year of urodzenia-zywe whose value exceeds the year before (1995–2025)","result":"2017 (401982 after 382257; every later year is lower than the one before)","claim":"Ostatni raz liczba urodzeń wzrosła w 2017 roku, do 401 982, i od tego czasu spadała co roku (sekcja „Ile dzieci rodzi się w Polsce?”; fakty „riseYear”, „riseBirths”)."},{"rule":"urodzenia-zywe 2017 − urodzenia-zywe 2025 = 401982 − 238264","result":"163718","claim":"W 2025 roku urodzeń było o 163 718 mniej niż w 2017 roku (sekcja „Ile dzieci rodzi się w Polsce?”; fakt „fallSinceRise”)."},{"rule":"1 − urodzenia-zywe 2025 / urodzenia-zywe 2017 = 1 − 238264 / 401982, in % to one decimal","result":"40,7%","claim":"Liczba urodzeń spadła od 2017 do 2025 roku o 40,7% (sekcje „Ile dzieci rodzi się w Polsce?” i „Czym dzietność różni się…”; fakt „fallSinceRisePct”)."},{"rule":"the year of the highest dzietnosc value (2002–2025)","result":"2017 (1,453)","claim":"Najwyższy współczynnik dzietności w serii od 2002 roku: 1,453 w 2017 roku (sekcja „Czym dzietność różni się…”; fakty „fertilityPeakYear”, „fertilityPeak”)."},{"rule":"1 − dzietnosc 2025 / dzietnosc 2017 = 1 − 1.068 / 1.453, in % to one decimal","result":"26,5%","claim":"Współczynnik dzietności spadł od 2017 do 2025 roku o 26,5% (sekcja „Czym dzietność różni się…”; fakt „fertilityFallPct”)."}]}}