Sprzedaż detaliczna

Sprzedaż detaliczna to według GUS sprzedaż towarów, nowych i używanych, w punktach sprzedaży detalicznej, placówkach gastronomicznych i innych punktach sprzedaży w ilościach wskazujących na zakup dla potrzeb indywidualnych nabywców;1 GUS podaje ją co miesiąc2 i pokazuje, jak zmienia się w cenach stałych.3

Sprzedaż detaliczna w cenach stałych (r/r)
+3,3% r/r
Wrzesień 2026
Rok temu+6,4% r/rwrz 2025
Żywność, napoje, wyroby tytoniowe1,4%wrz 2026
Sprzedaż detaliczna ogółem (GUS) i Żywność, napoje i wyroby tytoniowe −30% −20% −10% 0% 10% 20% 30% 2018 2020 2022 2024 2026 % r/r
  • Sprzedaż detaliczna ogółem (GUS)
  • Żywność, napoje i wyroby tytoniowe
2 serie na wykresie, listopad 2016 – wrzesień 2026.
Tabela danych
Jak czytać?

Roczna zmiana spadła o 3,1 punktu procentowego wobec września 2025.

Grupa opisuje przeważającą działalność przedsiębiorstwa; obejmuje całą jego sprzedaż, a nie wybrany towar.

Co GUS liczy jako sprzedaż detaliczną?

Do sprzedaży detalicznej GUS wlicza też potrawy i usługi sprzedane we własnych placówkach gastronomicznych oraz sprzedaż w jednostkach prowadzonych przez agentów, a nie wlicza sprzedaży targowiskowej sprzedawców, którzy płacą tylko opłatę placową.1 Sprzedaż liczy w cenach płaconych przez konsumentów, łącznie z VAT.1

Dane w miesięcznej informacji GUS dotyczą przedsiębiorstw handlowych i niehandlowych, w których pracuje więcej niż 9 osób.3 GUS dzieli je na grupy według przeważającego rodzaju działalności w klasyfikacji PKD 2007.2

Ceny stałe to według GUS ceny z określonego okresu, tzw. okresu bazowego: służą do ustalania zmian fizycznych rozmiarów między innymi sprzedaży i pozwalają wyeliminować wpływ zmian cen bieżących na dynamikę.4 Ceny bieżące to ceny faktycznie stosowane w transakcjach w danym okresie.5

We wrześniu 2026 roku wskaźnik sprzedaży detalicznej (wrzesień 2025 = 100) wyniósł w cenach stałych 103,3, a w cenach bieżących 106,7.3 Nasza seria pokazuje zmianę w cenach stałych.

Jak czytać miesięczny odczyt sprzedaży detalicznej?

GUS porównuje sprzedaż z tym samym okresem rok wcześniej, równym 100.3 We wrześniu 2026 roku sprzedaż w cenach stałych była o 3,3% wyższa niż przed rokiem, po wzroście o 6,4% we wrześniu 2025 roku, i o 3,8% niższa niż w sierpniu 2026 roku.3 W okresie styczeń–wrzesień 2026 roku sprzedaż wzrosła o 3,0% w skali roku.3

GUS podaje też dane wyrównane sezonowo: po wyeliminowaniu wpływu czynników o charakterze sezonowym sprzedaż we wrześniu 2026 roku była o 2,9% wyższa niż rok wcześniej i o 1,7% niższa niż w sierpniu.3

W naszej serii, od października 2006, sprzedaż spadła najbardziej w kwietniu 2020: była o 22,9% niższa niż rok wcześniej. Najszybciej rosła rok później, w kwietniu 2021: o 21,1%. Wskaźnik porównuje każdy miesiąc z tym samym miesiącem rok wcześniej,3 więc w kwietniu 2021 porównanie dotyczyło miesiąca najgłębszego spadku.

Jak rośnie sprzedaż żywności, paliw i samochodów?

We wrześniu 2026 roku sprzedaż w cenach stałych wzrosła rok do roku znacznie w grupach „pozostałe” (o 15,7%), „pojazdy samochodowe, motocykle, części” (o 13,1%), „meble, RTV, AGD” (o 10,7%) i „farmaceutyki, kosmetyki, sprzęt ortopedyczny” (o 8,5%).3 W grupie o najwyższym udziale w sprzedaży, „żywność, napoje i wyroby tytoniowe”, wzrosła o 1,4%.3 Spadła w grupach „paliwa stałe, ciekłe i gazowe” (o 9,8%) i „tekstylia, odzież, obuwie” (o 3,0%).3

Te grupy to przedsiębiorstwa zaliczone do nich według przeważającego rodzaju działalności,2 więc zmiana w grupie może wynikać także ze zmiany tego rodzaju działalności albo z połączenia przedsiębiorstw; na sprzedaż ogółem nie ma to wpływu.3 W Dziedzinowej Bazie Wiedzy podział według grup towarów GUS podaje w danych rocznych.2

We wrześniu 2026 roku sprzedaż przez Internet była w cenach bieżących o 18,7% wyższa niż przed rokiem, a jej udział w sprzedaży ogółem wzrósł w ciągu roku z 9,0% do 10,1%.3

Jak sprzedaż detaliczna w Polsce wypada na tle UE?

Eurostat podaje co miesiąc wolumen sprzedaży w handlu detalicznym, czyli obroty w cenach stałych, zwykle liczone przez deflowanie obrotów w cenach bieżących.7 Obroty w tych statystykach nie obejmują VAT.7 Nasze serie Eurostatu dotyczą handlu detalicznego bez pojazdów samochodowych i motocykli i są wyrównane sezonowo i kalendarzowo.6

We wrześniu 2026 wolumen sprzedaży w Polsce wynosił 113,2, a w całej UE 104,7 (2021 = 100); dla Polski to dane tymczasowe.6 Z pięciu pozostałych krajów, dla których mamy serie Eurostatu, wyżej niż Polska była Litwa (115,6), niżej Węgry (107,7), Słowacja (107,4) i Czechy (104,0), a w Niemczech wolumen był niższy niż w 2021 roku: 98,1.6 Każdy kraj jest tu porównany z własnym 2021 rokiem, więc indeks nie mówi, w którym kraju sprzedaje się więcej.6

MiaraWrzesień
Sprzedaż detaliczna (GUS)Zmiana rok do roku w cenach stałych,3 w cenach z VAT;1 przedsiębiorstwa, w których pracuje więcej niż 9 osób, także z grupy pojazdów samochodowych.33,3%
Wolumen sprzedaży: Polska (Eurostat)Handel detaliczny bez pojazdów samochodowych i motocykli, wyrównany sezonowo i kalendarzowo, 2021 = 100;6 obroty bez VAT.7 Odczyt za wrzesień 2026 jest wstępny.113,2
Wolumen sprzedaży: UE (Eurostat)Ta sama miara dla 27 krajów UE.6104,7

Oprócz sprzedaży detalicznej GUS podaje co miesiąc, na potrzeby statystyki europejskiej, wolumen sprzedaży według jednostek rodzaju działalności (JRD), w cenach stałych, 2021 = 100, dla działów i grup sekcji G klasyfikacji PKD 2007: „Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle”.3

Najczęstsze błędy

  • „Sprzedaż detaliczna to wartość zakupów w złotych”

    Wskaźnik, który GUS podaje jako pierwszy, jest w cenach stałych,3 a te pozwalają wyeliminować wpływ zmian cen.4 Ile więcej wydano w złotych, pokazują ceny bieżące: we wrześniu 2026 roku wskaźnik w cenach bieżących wyniósł 106,7, a w cenach stałych 103,3 (wrzesień 2025 = 100).3

  • „Spadek wobec poprzedniego miesiąca oznacza słabszą sprzedaż”

    We wrześniu 2026 roku sprzedaż była o 3,8% niższa niż w sierpniu, ale o 3,3% wyższa niż rok wcześniej.3 Po wyeliminowaniu wpływu czynników o charakterze sezonowym spadek wobec sierpnia wyniósł 1,7%.3

  • „Grupy GUS to rodzaje towarów”

    W miesięcznych danych GUS zalicza przedsiębiorstwa do grup według przeważającego rodzaju działalności;2 podział według grup towarów podaje w Dziedzinowej Bazie Wiedzy w danych rocznych.2 Spadek o 9,8% we wrześniu 2026 roku dotyczy przedsiębiorstw z grupy „paliwa stałe, ciekłe i gazowe”, a zmiany w grupach mogą wynikać też ze zmiany przeważającego rodzaju działalności albo z połączenia przedsiębiorstw.3

  • „GUS i Eurostat podają tę samą liczbę”

    Sprzedaż detaliczna GUS jest w cenach z VAT1 i obejmuje grupę „pojazdy samochodowe, motocykle, części”.3 Wolumen Eurostatu dotyczy handlu detalicznego bez pojazdów samochodowych i motocykli i jest wyrównany sezonowo i kalendarzowo,6 a obroty w nim są bez VAT.7 Za wrzesień 2026 GUS podał wzrost o 3,3% rok do roku,3 a Eurostat dla Polski indeks 113,2 (2021 = 100).6

Dane

Źródła

  1. GUS, „Sprzedaż detaliczna towarów (łącznie z podatkiem VAT)”, Słownik pojęć.
  2. GUS, Dziedzinowa Baza Wiedzy, „Sprzedaż detaliczna towarów”, metadane zmiennej.
  3. GUS, „Sprzedaż detaliczna we wrześniu 2026 r.”, informacja sygnalna, 22.10.2026.
  4. GUS, „Ceny stałe”, Słownik pojęć.
  5. GUS, „Ceny bieżące”, Słownik pojęć.
  6. Eurostat, „Turnover and volume of sales in wholesale and retail trade – monthly data”, tablica sts_trtu_m.
  7. Eurostat, „Short-term business statistics (sts)”, metadane ESMS.

Aktualizacja: 10 listopada 2026. Liczby pochodzą z serii Podziemia, które pobieramy z GUS i Eurostatu, albo z publikacji podanych w przypisach.

O projekcie. Bazę wiedzy piszemy w Podziemiu Analitycznym. Każde źródło i każdą liczbę z tekstu zapisujemy w rejestrze źródeł, a przed publikacją sprawdzamy je z oryginałem. Każdy artykuł przeglądamy co kwartał.