Sprzedaż detaliczna
Sprzedaż detaliczna to według GUS sprzedaż towarów, nowych i używanych, w punktach sprzedaży detalicznej, placówkach gastronomicznych i innych punktach sprzedaży w ilościach wskazujących na zakup dla potrzeb indywidualnych nabywców;1 GUS podaje ją co miesiąc2 i pokazuje, jak zmienia się w cenach stałych.3
Strzałki: okresy i serie. Enter: przypnij. Esc: wyczyść.
- Sprzedaż detaliczna ogółem (GUS)
- Żywność, napoje i wyroby tytoniowe
Tabela danych
Jak czytać?
Roczna zmiana spadła o 3,1 punktu procentowego wobec września 2025.
Grupa opisuje przeważającą działalność przedsiębiorstwa; obejmuje całą jego sprzedaż, a nie wybrany towar.
Co GUS liczy jako sprzedaż detaliczną?
Do sprzedaży detalicznej GUS wlicza też potrawy i usługi sprzedane we własnych placówkach gastronomicznych oraz sprzedaż w jednostkach prowadzonych przez agentów, a nie wlicza sprzedaży targowiskowej sprzedawców, którzy płacą tylko opłatę placową.1 Sprzedaż liczy w cenach płaconych przez konsumentów, łącznie z VAT.1
Dane w miesięcznej informacji GUS dotyczą przedsiębiorstw handlowych i niehandlowych, w których pracuje więcej niż 9 osób.3 GUS dzieli je na grupy według przeważającego rodzaju działalności w klasyfikacji PKD 2007.2
Ceny stałe to według GUS ceny z określonego okresu, tzw. okresu bazowego: służą do ustalania zmian fizycznych rozmiarów między innymi sprzedaży i pozwalają wyeliminować wpływ zmian cen bieżących na dynamikę.4 Ceny bieżące to ceny faktycznie stosowane w transakcjach w danym okresie.5
We wrześniu 2026 roku wskaźnik sprzedaży detalicznej (wrzesień 2025 = 100) wyniósł w cenach stałych 103,3, a w cenach bieżących 106,7.3 Nasza seria pokazuje zmianę w cenach stałych.
Jak czytać miesięczny odczyt sprzedaży detalicznej?
GUS porównuje sprzedaż z tym samym okresem rok wcześniej, równym 100.3 We wrześniu 2026 roku sprzedaż w cenach stałych była o 3,3% wyższa niż przed rokiem, po wzroście o 6,4% we wrześniu 2025 roku, i o 3,8% niższa niż w sierpniu 2026 roku.3 W okresie styczeń–wrzesień 2026 roku sprzedaż wzrosła o 3,0% w skali roku.3
GUS podaje też dane wyrównane sezonowo: po wyeliminowaniu wpływu czynników o charakterze sezonowym sprzedaż we wrześniu 2026 roku była o 2,9% wyższa niż rok wcześniej i o 1,7% niższa niż w sierpniu.3
W naszej serii, od października 2006, sprzedaż spadła najbardziej w kwietniu 2020: była o 22,9% niższa niż rok wcześniej. Najszybciej rosła rok później, w kwietniu 2021: o 21,1%. Wskaźnik porównuje każdy miesiąc z tym samym miesiącem rok wcześniej,3 więc w kwietniu 2021 porównanie dotyczyło miesiąca najgłębszego spadku.
Jak rośnie sprzedaż żywności, paliw i samochodów?
We wrześniu 2026 roku sprzedaż w cenach stałych wzrosła rok do roku znacznie w grupach „pozostałe” (o 15,7%), „pojazdy samochodowe, motocykle, części” (o 13,1%), „meble, RTV, AGD” (o 10,7%) i „farmaceutyki, kosmetyki, sprzęt ortopedyczny” (o 8,5%).3 W grupie o najwyższym udziale w sprzedaży, „żywność, napoje i wyroby tytoniowe”, wzrosła o 1,4%.3 Spadła w grupach „paliwa stałe, ciekłe i gazowe” (o 9,8%) i „tekstylia, odzież, obuwie” (o 3,0%).3
Te grupy to przedsiębiorstwa zaliczone do nich według przeważającego rodzaju działalności,2 więc zmiana w grupie może wynikać także ze zmiany tego rodzaju działalności albo z połączenia przedsiębiorstw; na sprzedaż ogółem nie ma to wpływu.3 W Dziedzinowej Bazie Wiedzy podział według grup towarów GUS podaje w danych rocznych.2
We wrześniu 2026 roku sprzedaż przez Internet była w cenach bieżących o 18,7% wyższa niż przed rokiem, a jej udział w sprzedaży ogółem wzrósł w ciągu roku z 9,0% do 10,1%.3
Jak sprzedaż detaliczna w Polsce wypada na tle UE?
Eurostat podaje co miesiąc wolumen sprzedaży w handlu detalicznym, czyli obroty w cenach stałych, zwykle liczone przez deflowanie obrotów w cenach bieżących.7 Obroty w tych statystykach nie obejmują VAT.7 Nasze serie Eurostatu dotyczą handlu detalicznego bez pojazdów samochodowych i motocykli i są wyrównane sezonowo i kalendarzowo.6
We wrześniu 2026 wolumen sprzedaży w Polsce wynosił 113,2, a w całej UE 104,7 (2021 = 100); dla Polski to dane tymczasowe.6 Z pięciu pozostałych krajów, dla których mamy serie Eurostatu, wyżej niż Polska była Litwa (115,6), niżej Węgry (107,7), Słowacja (107,4) i Czechy (104,0), a w Niemczech wolumen był niższy niż w 2021 roku: 98,1.6 Każdy kraj jest tu porównany z własnym 2021 rokiem, więc indeks nie mówi, w którym kraju sprzedaje się więcej.6
Oprócz sprzedaży detalicznej GUS podaje co miesiąc, na potrzeby statystyki europejskiej, wolumen sprzedaży według jednostek rodzaju działalności (JRD), w cenach stałych, 2021 = 100, dla działów i grup sekcji G klasyfikacji PKD 2007: „Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle”.3
Najczęstsze błędy
„Sprzedaż detaliczna to wartość zakupów w złotych”
Wskaźnik, który GUS podaje jako pierwszy, jest w cenach stałych,3 a te pozwalają wyeliminować wpływ zmian cen.4 Ile więcej wydano w złotych, pokazują ceny bieżące: we wrześniu 2026 roku wskaźnik w cenach bieżących wyniósł 106,7, a w cenach stałych 103,3 (wrzesień 2025 = 100).3
„Spadek wobec poprzedniego miesiąca oznacza słabszą sprzedaż”
We wrześniu 2026 roku sprzedaż była o 3,8% niższa niż w sierpniu, ale o 3,3% wyższa niż rok wcześniej.3 Po wyeliminowaniu wpływu czynników o charakterze sezonowym spadek wobec sierpnia wyniósł 1,7%.3
„Grupy GUS to rodzaje towarów”
W miesięcznych danych GUS zalicza przedsiębiorstwa do grup według przeważającego rodzaju działalności;2 podział według grup towarów podaje w Dziedzinowej Bazie Wiedzy w danych rocznych.2 Spadek o 9,8% we wrześniu 2026 roku dotyczy przedsiębiorstw z grupy „paliwa stałe, ciekłe i gazowe”, a zmiany w grupach mogą wynikać też ze zmiany przeważającego rodzaju działalności albo z połączenia przedsiębiorstw.3
„GUS i Eurostat podają tę samą liczbę”
Sprzedaż detaliczna GUS jest w cenach z VAT1 i obejmuje grupę „pojazdy samochodowe, motocykle, części”.3 Wolumen Eurostatu dotyczy handlu detalicznego bez pojazdów samochodowych i motocykli i jest wyrównany sezonowo i kalendarzowo,6 a obroty w nim są bez VAT.7 Za wrzesień 2026 GUS podał wzrost o 3,3% rok do roku,3 a Eurostat dla Polski indeks 113,2 (2021 = 100).6
Dane
Źródła
- GUS, „Sprzedaż detaliczna towarów (łącznie z podatkiem VAT)”, Słownik pojęć.
- GUS, Dziedzinowa Baza Wiedzy, „Sprzedaż detaliczna towarów”, metadane zmiennej.
- GUS, „Sprzedaż detaliczna we wrześniu 2026 r.”, informacja sygnalna, 22.10.2026.
- GUS, „Ceny stałe”, Słownik pojęć.
- GUS, „Ceny bieżące”, Słownik pojęć.
- Eurostat, „Turnover and volume of sales in wholesale and retail trade – monthly data”, tablica sts_trtu_m.
- Eurostat, „Short-term business statistics (sts)”, metadane ESMS.