Dług publiczny
Dług publiczny według definicji UE, zwany długiem z Maastricht albo długiem EDP, to skonsolidowany dług brutto całego sektora instytucji rządowych i samorządowych w wartości nominalnej;2 Polska liczy też państwowy dług publiczny według ustawy o finansach publicznych,4 a jego limit zapisała w konstytucji.5
Strzałki: okresy. Enter: przypnij. Esc: wyczyść.
Tabela danych
Jak czytać?
Wartość wzrosła o 6,7 punktu procentowego wobec II kwartału 2025 (wstępne vs ostateczne).
To nie jest państwowy dług publiczny według polskiej ustawy o finansach publicznych.
Wartości nie służą do oceny konstytucyjnego progu właściwego dla krajowej definicji długu.
Dane niewyrównane sezonowo ani kalendarzowo.
Co to jest dług publiczny według definicji UE?
Eurostat definiuje kwartalny dług sektora instytucji rządowych i samorządowych jako całkowity dług brutto w wartości nominalnej na koniec każdego kwartału.1 Główne instrumenty tego długu to gotówka i depozyty, dłużne papiery wartościowe oraz kredyty i pożyczki, a państwa członkowskie podają go też w podziale na podsektory: instytucje rządowe na szczeblu centralnym i regionalnym, instytucje samorządowe i fundusze zabezpieczenia społecznego.1
Dług sektora instytucji rządowych i samorządowych jest jednym z kryteriów konwergencji z traktatu z Maastricht, służących do śledzenia sytuacji gospodarczej państwa członkowskiego; dług z Maastricht to dług na koniec roku, a co kwartał państwa członkowskie podają dane o długu, aby można było śledzić najnowsze tendencje.1 Dla Polski dane o długu EDP zestawia Ministerstwo Finansów.7 Ministerstwo odnosi dług na koniec kwartału do PKB z czterech ostatnich kwartałów i na koniec II kwartału 2026 roku podało relację długu EDP do PKB 64,5%.3
Eurostat podaje ten dług także w milionach euro; dla krajów spoza strefy euro przelicza go po kursie z ostatniego dnia roboczego kwartału.1 Na koniec II kwartału 2026 dług Polski w euro wynosił 604 896 mln euro.
Czym różni się dług EDP od państwowego długu publicznego?
Państwowy dług publiczny, czyli dług według polskiej ustawy o finansach publicznych, obejmuje zobowiązania sektora finansów publicznych z tytułu wyemitowanych papierów wartościowych, zaciągniętych kredytów i pożyczek, przyjętych depozytów oraz niektórych zobowiązań wymagalnych.4 Liczy się go jako wartość nominalną zobowiązań jednostek sektora finansów publicznych po wyeliminowaniu wzajemnych zobowiązań między nimi.4
Według Ministerstwa Finansów różnice między państwowym długiem publicznym a długiem EDP dotyczą zakresu sektora i tytułów dłużnych.3 Do państwowego długu publicznego ministerstwo dodaje między innymi zadłużenie Krajowego Funduszu Drogowego, Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, Funduszu Pomocy i Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych oraz tarczę finansową Polskiego Funduszu Rozwoju, a odejmuje między innymi depozyty funduszy umiejscowionych w BGK na rachunku Ministerstwa Finansów; tak otrzymuje dług EDP.3
Na koniec II kwartału 2026 roku państwowy dług publiczny wynosił według ministerstwa 2 147,8 mld zł, czyli 53,3% PKB, a dług EDP 2 598,3 mld zł, czyli 64,5% PKB.3 Na koniec 2025 roku relacja państwowego długu publicznego do PKB, którą ogłosił minister, wyniosła 48,9%,6 a dług EDP Polski wynosił według Eurostatu 59,6% PKB.2
Państwowego długu publicznego według definicji krajowej nie ma w naszych seriach, więc jego wartości podajemy za ministerstwem.
Jaki jest limit długu publicznego w Polsce i w UE?
Konstytucja zakazuje zaciągania pożyczek oraz udzielania gwarancji i poręczeń finansowych, w następstwie których państwowy dług publiczny przekroczy 3/5 wartości rocznego PKB, a sposób obliczania tego długu i PKB zostawia ustawie.5 Według ustawy o finansach publicznych Minister Finansów kontroluje przestrzeganie zasady, że państwowy dług publiczny nie może przekroczyć 60% wartości rocznego PKB.4
Procedury ostrożnościowe i sanacyjne ustawa wiąże z relacją państwowego długu publicznego do PKB, którą Minister Finansów ogłasza do 31 maja roku następnego, według stanu na koniec roku budżetowego.4 Gdy relacja jest większa od 55%, a mniejsza od 60%, Rada Ministrów uchwala na kolejny rok projekt budżetu, w którym między innymi nie przewiduje się wzrostu wynagrodzeń pracowników państwowej sfery budżetowej, i przedstawia Sejmowi program sanacyjny.4 Gdy jest równa 60% lub większa, Rada Ministrów przedstawia program sanacyjny najpóźniej w miesiąc od ogłoszenia relacji, a od siódmego dnia po jej ogłoszeniu jednostki sektora finansów publicznych nie mogą udzielać nowych poręczeń i gwarancji.4
Procedur z przedziału od 55% do 60% nie stosuje się, gdy nie przekracza 55% druga relacja z ustawy: państwowy dług publiczny przeliczony po średnich kursach walut obcych z dni roboczych roku i pomniejszony o wolne środki służące finansowaniu potrzeb pożyczkowych budżetu w kolejnym roku.4 Na koniec 2025 roku pierwsza z tych relacji wyniosła 48,9%, a druga 45,6%.6
W Unii Komisja Europejska przygotowuje raport o państwie, które nie spełnia wymogów dyscypliny budżetowej, między innymi gdy jego deficyt przekracza wartość referencyjną 3% PKB albo dług wartość referencyjną 60% PKB, określone w Protokole nr 12 w sprawie procedury nadmiernego deficytu.7 Dług powyżej 60% PKB nie jest powodem takiego raportu, jeśli relacja wystarczająco maleje i zbliża się do wartości referencyjnej w zadowalającym tempie.7
Polska jest objęta procedurą nadmiernego deficytu od 2024 roku: otwarto ją w lipcu 2024 roku z powodu deficytu powyżej 3% PKB w 2023 roku, a Rada UE zaleciła skorygowanie nadmiernego deficytu najpóźniej do 2028 roku.7 W czerwcu 2026 roku Komisja Europejska zawiesiła tę procedurę, bo oceniła, że Polska podjęła skuteczne działania.7
Ile wynosi dług publiczny Polski i jak się zmieniał?
Według serii Eurostatu na koniec II kwartału 2026 dług sektora instytucji rządowych i samorządowych wynosił 64,5% PKB, a rok wcześniej 57,8%. Ministerstwo Finansów podaje dane za II kwartał 2026 roku jako wstępne, a dane za wcześniejsze okresy w razie potrzeby koryguje.3
64,5% to najwyższa wartość w serii, która zaczyna się od I kwartału 2000. Na koniec I kwartału 2026 relacja pierwszy raz w tej serii przekroczyła 60% PKB, wartość referencyjną z unijnych reguł.7 Najniższa, 35,5%, była na koniec II kwartału 2001. Najbardziej z kwartału na kwartał relacja wzrosła w II kwartale 2020: z 47,1% do 54,1%.
Dług Polski jest niższy niż w całej Unii: według Eurostatu na koniec 2025 roku dług EDP wynosił 81,5% PKB w całej UE i 87,7% PKB w strefie euro, a w Polsce 59,6% PKB.2 Kwartalna seria z wykresu podaje na ten sam dzień 59,7% PKB. Dwanaście państw członkowskich miało dług wyższy niż 60% PKB; najwyższy miała Grecja, 145,4%, a najniższy Estonia, 24,0%.2
Eurostat wymienia Polskę wśród państw z najwyższym deficytem w 2025 roku: 7,2% PKB; wyższy miała tylko Rumunia, 7,8%.2 Na wykresie można włączyć roczny deficyt sektora według GUS; w 2025 roku wyniósł 7,2% PKB.
Najczęstsze błędy
„Dług według Eurostatu ogranicza konstytucja”
Konstytucyjny limit 3/5 rocznego PKB dotyczy państwowego długu publicznego, który liczy się według polskiej ustawy.5 Na koniec II kwartału 2026 roku ten dług wynosił według Ministerstwa Finansów 53,3% PKB, a dług EDP 64,5% PKB.3
„Dług publiczny to dług Skarbu Państwa”
Ustawa każe Ministrowi Finansów ogłaszać osobno kwotę i relację do PKB państwowego długu publicznego i długu Skarbu Państwa.4 Na koniec 2025 roku dług Skarbu Państwa wynosił 49,9% PKB, a państwowy dług publiczny 48,9% PKB.6 Dług EDP obejmuje cały sektor instytucji rządowych i samorządowych, także instytucje samorządowe i fundusze zabezpieczenia społecznego.1
„Dług w euro zmienia się tak samo jak w złotych”
Eurostat przelicza dług państw spoza strefy euro na euro po kursie z ostatniego dnia roboczego kwartału, więc na kwotę w euro wpływa też kurs złotego.1
„Deficyt i dług to to samo”
Deficyt to według Eurostatu pożyczki netto zaciągnięte przez cały sektor instytucji rządowych i samorządowych (ang. net borrowing), a dług to jego skonsolidowany dług brutto na koniec roku.2 W 2025 roku deficyt Polski wyniósł 7,2% PKB, a dług na koniec roku 59,6% PKB.2
Dane
Źródła
- Eurostat, „Quarterly government debt”: metadane zbioru gov_10q_ggdebt, aktualizacja 21.10.2026.
- Eurostat, „Euro area government deficit at 3.0% and EU at 3.1% of GDP”, Euro indicators, 21.10.2026: dane o deficycie i długu za 2025 rok, druga notyfikacja.
- Ministerstwo Finansów, „Dług publiczny II kw. 2026. Biuletyn kwartalny”, 10.09.2026.
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, art. 38, 38a, 72–74 i 86, tekst jednolity Dz. U. z 2026 r. poz. 1447.
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., art. 216 ust. 5.
- Minister Finansów i Gospodarki, obwieszczenie z dnia 21 maja 2026 r. w sprawie ogłoszenia kwot, o których mowa w art. 38 i art. 38a ustawy o finansach publicznych, M.P. z 2026 r. poz. 520.
- Europejski Bank Centralny, „Convergence Report, June 2026”.