{"$schema":"podziemie.article/1","id":"dlug-publiczny","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/baza-wiedzy/dlug-publiczny","title":"Dług publiczny","updated":"2026-11-10","definition":"Dług publiczny według definicji UE, zwany długiem z Maastricht albo długiem EDP, to skonsolidowany dług brutto całego sektora instytucji rządowych i samorządowych w wartości nominalnej; [2] Polska liczy też państwowy dług publiczny według ustawy o finansach publicznych, [4] a jego limit zapisała w konstytucji. [5]","headline":{"series":"dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb","period":"2026-Q2","value":"64,5% PKB","status":"preliminary"},"sections":[{"id":"definicja-ue","heading":"Co to jest dług publiczny według definicji UE?","text":"Eurostat definiuje kwartalny dług sektora instytucji rządowych i samorządowych jako całkowity dług brutto w wartości nominalnej na koniec każdego kwartału. [1] Główne instrumenty tego długu to gotówka i depozyty, dłużne papiery wartościowe oraz kredyty i pożyczki, a państwa członkowskie podają go też w podziale na podsektory: instytucje rządowe na szczeblu centralnym i regionalnym, instytucje samorządowe i fundusze zabezpieczenia społecznego. [1]\n\nDług sektora instytucji rządowych i samorządowych jest jednym z kryteriów konwergencji z traktatu z Maastricht, służących do śledzenia sytuacji gospodarczej państwa członkowskiego; dług z Maastricht to dług na koniec roku, a co kwartał państwa członkowskie podają dane o długu, aby można było śledzić najnowsze tendencje. [1] Dla Polski dane o długu EDP zestawia Ministerstwo Finansów. [7] Ministerstwo odnosi dług na koniec kwartału do PKB z czterech ostatnich kwartałów i na koniec II kwartału 2026 roku podało relację długu EDP do PKB 64,5%. [3]\n\nEurostat podaje ten dług także w milionach euro; dla krajów spoza strefy euro przelicza go po kursie z ostatniego dnia roboczego kwartału. [1] Na koniec II kwartału 2026 dług Polski w euro wynosił 604 896 mln euro."},{"id":"dwie-definicje","heading":"Czym różni się dług EDP od państwowego długu publicznego?","text":"Państwowy dług publiczny, czyli dług według polskiej ustawy o finansach publicznych, obejmuje zobowiązania sektora finansów publicznych z tytułu wyemitowanych papierów wartościowych, zaciągniętych kredytów i pożyczek, przyjętych depozytów oraz niektórych zobowiązań wymagalnych. [4] Liczy się go jako wartość nominalną zobowiązań jednostek sektora finansów publicznych po wyeliminowaniu wzajemnych zobowiązań między nimi. [4]\n\nWedług Ministerstwa Finansów różnice między państwowym długiem publicznym a długiem EDP dotyczą zakresu sektora i tytułów dłużnych. [3] Do państwowego długu publicznego ministerstwo dodaje między innymi zadłużenie Krajowego Funduszu Drogowego, Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, Funduszu Pomocy i Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych oraz tarczę finansową Polskiego Funduszu Rozwoju, a odejmuje między innymi depozyty funduszy umiejscowionych w BGK na rachunku Ministerstwa Finansów; tak otrzymuje dług EDP. [3]\n\nNa koniec II kwartału 2026 roku państwowy dług publiczny wynosił według ministerstwa 2 147,8 mld zł, czyli 53,3% PKB, a dług EDP 2 598,3 mld zł, czyli 64,5% PKB. [3] Na koniec 2025 roku relacja państwowego długu publicznego do PKB, którą ogłosił minister, wyniosła 48,9%, [6] a dług EDP Polski wynosił według Eurostatu 59,6% PKB. [2]\n\nDefinicja UE, % PKB: Dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych na koniec kwartału, w wartości nominalnej, według Eurostatu. [1]\n\nDefinicja UE, mln euro: Ten sam dług w milionach euro, po kursie z ostatniego dnia roboczego kwartału. [1]\n\nPaństwowego długu publicznego według definicji krajowej nie ma w naszych seriach, więc jego wartości podajemy za ministerstwem."},{"id":"limity","heading":"Jaki jest limit długu publicznego w Polsce i w UE?","text":"Konstytucja zakazuje zaciągania pożyczek oraz udzielania gwarancji i poręczeń finansowych, w następstwie których państwowy dług publiczny przekroczy 3/5 wartości rocznego PKB, a sposób obliczania tego długu i PKB zostawia ustawie. [5] Według ustawy o finansach publicznych Minister Finansów kontroluje przestrzeganie zasady, że państwowy dług publiczny nie może przekroczyć 60% wartości rocznego PKB. [4]\n\nProcedury ostrożnościowe i sanacyjne ustawa wiąże z relacją państwowego długu publicznego do PKB, którą Minister Finansów ogłasza do 31 maja roku następnego, według stanu na koniec roku budżetowego. [4] Gdy relacja jest większa od 55%, a mniejsza od 60%, Rada Ministrów uchwala na kolejny rok projekt budżetu, w którym między innymi nie przewiduje się wzrostu wynagrodzeń pracowników państwowej sfery budżetowej, i przedstawia Sejmowi program sanacyjny. [4] Gdy jest równa 60% lub większa, Rada Ministrów przedstawia program sanacyjny najpóźniej w miesiąc od ogłoszenia relacji, a od siódmego dnia po jej ogłoszeniu jednostki sektora finansów publicznych nie mogą udzielać nowych poręczeń i gwarancji. [4]\n\nProcedur z przedziału od 55% do 60% nie stosuje się, gdy nie przekracza 55% druga relacja z ustawy: państwowy dług publiczny przeliczony po średnich kursach walut obcych z dni roboczych roku i pomniejszony o wolne środki służące finansowaniu potrzeb pożyczkowych budżetu w kolejnym roku. [4] Na koniec 2025 roku pierwsza z tych relacji wyniosła 48,9%, a druga 45,6%. [6]\n\nW Unii Komisja Europejska przygotowuje raport o państwie, które nie spełnia wymogów dyscypliny budżetowej, między innymi gdy jego deficyt przekracza wartość referencyjną 3% PKB albo dług wartość referencyjną 60% PKB, określone w Protokole nr 12 w sprawie procedury nadmiernego deficytu. [7] Dług powyżej 60% PKB nie jest powodem takiego raportu, jeśli relacja wystarczająco maleje i zbliża się do wartości referencyjnej w zadowalającym tempie. [7]\n\nPolska jest objęta procedurą nadmiernego deficytu od 2024 roku: otwarto ją w lipcu 2024 roku z powodu deficytu powyżej 3% PKB w 2023 roku, a Rada UE zaleciła skorygowanie nadmiernego deficytu najpóźniej do 2028 roku. [7] W czerwcu 2026 roku Komisja Europejska zawiesiła tę procedurę, bo oceniła, że Polska podjęła skuteczne działania. [7]"},{"id":"ile-wynosi","heading":"Ile wynosi dług publiczny Polski i jak się zmieniał?","text":"Według serii Eurostatu na koniec II kwartału 2026 dług sektora instytucji rządowych i samorządowych wynosił 64,5% PKB, a rok wcześniej 57,8%. Ministerstwo Finansów podaje dane za II kwartał 2026 roku jako wstępne, a dane za wcześniejsze okresy w razie potrzeby koryguje. [3]\n\n64,5% to najwyższa wartość w serii, która zaczyna się od I kwartału 2000. Na koniec I kwartału 2026 relacja pierwszy raz w tej serii przekroczyła 60% PKB, wartość referencyjną z unijnych reguł. [7] Najniższa, 35,5%, była na koniec II kwartału 2001. Najbardziej z kwartału na kwartał relacja wzrosła w II kwartale 2020: z 47,1% do 54,1%.\n\nDług Polski jest niższy niż w całej Unii: według Eurostatu na koniec 2025 roku dług EDP wynosił 81,5% PKB w całej UE i 87,7% PKB w strefie euro, a w Polsce 59,6% PKB. [2] Kwartalna seria z wykresu podaje na ten sam dzień 59,7% PKB. Dwanaście państw członkowskich miało dług wyższy niż 60% PKB; najwyższy miała Grecja, 145,4%, a najniższy Estonia, 24,0%. [2]\n\nEurostat wymienia Polskę wśród państw z najwyższym deficytem w 2025 roku: 7,2% PKB; wyższy miała tylko Rumunia, 7,8%. [2] Na wykresie można włączyć roczny deficyt sektora według GUS; w 2025 roku wyniósł 7,2% PKB."}],"mistakes":[{"title":"„Dług według Eurostatu ogranicza konstytucja”","text":"Konstytucyjny limit 3/5 rocznego PKB dotyczy państwowego długu publicznego, który liczy się według polskiej ustawy. [5] Na koniec II kwartału 2026 roku ten dług wynosił według Ministerstwa Finansów 53,3% PKB, a dług EDP 64,5% PKB. [3]"},{"title":"„Dług publiczny to dług Skarbu Państwa”","text":"Ustawa każe Ministrowi Finansów ogłaszać osobno kwotę i relację do PKB państwowego długu publicznego i długu Skarbu Państwa. [4] Na koniec 2025 roku dług Skarbu Państwa wynosił 49,9% PKB, a państwowy dług publiczny 48,9% PKB. [6] Dług EDP obejmuje cały sektor instytucji rządowych i samorządowych, także instytucje samorządowe i fundusze zabezpieczenia społecznego. [1]"},{"title":"„Dług w euro zmienia się tak samo jak w złotych”","text":"Eurostat przelicza dług państw spoza strefy euro na euro po kursie z ostatniego dnia roboczego kwartału, więc na kwotę w euro wpływa też kurs złotego. [1]"},{"title":"„Deficyt i dług to to samo”","text":"Deficyt to według Eurostatu pożyczki netto zaciągnięte przez cały sektor instytucji rządowych i samorządowych (ang. net borrowing), a dług to jego skonsolidowany dług brutto na koniec roku. [2] W 2025 roku deficyt Polski wyniósł 7,2% PKB, a dług na koniec roku 59,6% PKB. [2]"}],"series":["dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb","dlug-sektora-instytucji-rzadowych-eur","deficyt-pkb"],"references":{"$schema":"podziemie.sources/1","article":"https://www.podziemieanalityczne.pl/baza-wiedzy/dlug-publiczny","fetched":"2026-11-10","matching":"A quote matches when it appears in the source text after Unicode NFC normalisation (PDF text can split a letter and its accent) and collapsing every run of whitespace, including no-break spaces, to one space. Nothing else is normalised. An HTML page is read with its tags stripped and entities decoded; table rows are read from the table the entry names.","references":[{"id":"e1","kind":"publisher-documentation","url":"https://ec.europa.eu/eurostat/cache/metadata/en/gov_10q_ggdebt_esms.htm","title":"Quarterly government debt (gov_10q_ggdebt), Euro SDMX Metadata Structure (ESMS)","authors":[],"publisher":"Eurostat","year":2026,"uses":[{"quote":"Metadata last update 21 October 2026","claim":"Metadane zaktualizowano 21 października 2026 roku (pole year, „Źródła”)."},{"quote":"'Quarterly government debt' is defined as the total gross debt at nominal value outstanding at the end of each quarter for the general government sector","claim":"Eurostat definiuje kwartalny dług sektora instytucji rządowych i samorządowych jako całkowity dług brutto w wartości nominalnej na koniec każdego kwartału (sekcja „Definicja UE”, tabela miar)."},{"quote":"Member States provide a breakdown of the general government debt using ESA 2010 definitions: by instrument; The main instruments are: currency and deposits","claim":"Państwa członkowskie podają dług w podziale według instrumentów, z których główne to gotówka i depozyty… (sekcja „Definicja UE”)."},{"quote":"The data represents stock of quarterly government debt (and its components currency and deposits, debt securities and loans) at face value outstanding at the end of the quarter.","claim":"…dłużne papiery wartościowe oraz kredyty i pożyczki (sekcja „Definicja UE”)."},{"quote":"by government sector: central government (S.1311), state government (S.1312), local government (S.1313), social security funds (S.1314).","claim":"Państwa członkowskie podają dług także w podziale na podsektory: instytucje rządowe na szczeblu centralnym i regionalnym, instytucje samorządowe i fundusze zabezpieczenia społecznego; dług całego sektora obejmuje więc także instytucje samorządowe i fundusze zabezpieczenia społecznego (sekcja „Definicja UE”, błąd 2)."},{"quote":"General government debt is one of the convergence criteria of the Maastricht Treaty used for monitoring the economic situation of a Member State. The Maastricht debt is defined as the debt at the end of the year. In order to follow the latest trends, Member States are required to provide debt data on a quarterly basis.","claim":"Dług sektora jest jednym z kryteriów konwergencji z traktatu z Maastricht, służących do śledzenia sytuacji gospodarczej państwa członkowskiego; dług z Maastricht to dług na koniec roku, a dane kwartalne państwa podają, aby można było śledzić najnowsze tendencje (sekcja „Definicja UE”)."},{"quote":"Data are measured in million Euro, million of national currency units, percentage of GDP and percentage of total consolidated debt.","claim":"Eurostat podaje dług w milionach euro, w walucie krajowej i w procentach PKB (sekcja „Definicja UE”, tabela miar)."},{"quote":"For non euro area Member States, the debt expressed in euro is converted using the exchange rate at the last working day of the quarter.","claim":"Dla państw spoza strefy euro Eurostat przelicza dług na euro po kursie z ostatniego dnia roboczego kwartału, więc na kwotę w euro wpływa też kurs złotego (sekcja „Definicja UE”, tabela miar, błąd 3)."}],"fetched":"2026-11-10"},{"id":"e2","kind":"official-release","url":"https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-euro-indicators/w/2-21102026-ap","title":"Euro area government deficit at 3.0% and EU at 3.1% of GDP (Provision of deficit and debt data for 2025 - second notification)","authors":[],"publisher":"Eurostat (Euro indicators)","year":2026,"published":"2026-10-21","uses":[{"quote":"Euro indicators 21 October 2026","claim":"Komunikat Euro indicators z 21 października 2026 roku (pole published, „Źródła”)."},{"quote":"Provision of deficit and debt data for 2025 - second notification","claim":"Komunikat podaje dane o deficycie i długu za 2025 rok z drugiej notyfikacji („Źródła”)."},{"quote":"Government debt (commonly known as Maastricht or EDP debt) is the consolidated gross debt of the whole general government sector outstanding at the end of the year (at nominal value).","claim":"Dług według definicji UE, zwany długiem z Maastricht albo długiem EDP, to skonsolidowany dług brutto całego sektora instytucji rządowych i samorządowych na koniec roku, w wartości nominalnej (lead, błąd 4)."},{"quote":"defines government deficit (surplus) as the net borrowing (net lending) of the whole general government sector","claim":"Deficyt to pożyczki netto zaciągnięte przez cały sektor instytucji rządowych i samorządowych, ang. net borrowing (błąd 4)."},{"quote":"In the euro area the government debt to GDP ratio increased from 86.6% at the end of 2024 to 87.7% at the end of 2025, and in the EU from 80.3% to 81.5%.","claim":"Na koniec 2025 roku dług wynosił 81,5% PKB w całej UE i 87,7% PKB w strefie euro (sekcja „Ile wynosi”)."},{"quote":"Twelve Member States had government debt ratios higher than 60% of GDP, with the highest registered in Greece (145.4%)","claim":"Dwanaście państw członkowskich miało na koniec 2025 roku dług wyższy niż 60% PKB; najwyższy miała Grecja, 145,4% (sekcja „Ile wynosi”)."},{"quote":"At the end of 2025, the lowest ratios of government debt to GDP were recorded in Estonia (24.0%)","claim":"Najniższy dług na koniec 2025 roku miała Estonia, 24,0% PKB (sekcja „Ile wynosi”)."},{"quote":"The highest deficits were recorded in Romania (‑7.8%), Poland (-7.2%), Belgium (-5.2%) and France (‑5.1%).","claim":"Eurostat wymienia Polskę wśród państw z najwyższym deficytem w 2025 roku: 7,2% PKB; wyższy, 7,8%, miała tylko Rumunia, wymieniona przed nią (sekcja „Ile wynosi”, błąd 4)."}],"tables":[{"where":"This page, the table „GDP, government deficit/surplus and debt in the EU (in national currencies)”: the rows for Poland, column 2025.","rows":{"Poland, Government debt (% of GDP), 2025":"59.6","Poland, Government deficit (-) / surplus (+) (% of GDP), 2025":"-7.2"},"claim":"Dług EDP Polski na koniec 2025 roku: 59,6% PKB; deficyt sektora w 2025 roku: 7,2% PKB (sekcje „Dwie definicje” i „Ile wynosi”, błąd 4)."}],"fetched":"2026-11-10"},{"id":"m1","kind":"official-report","url":"https://www.gov.pl/attachment/0bb3d4e9-cc49-4211-a52b-5b1a9bfa044f","title":"Dług publiczny II kw. 2026. Biuletyn kwartalny","authors":["Ministerstwo Finansów, Departament Długu Publicznego"],"publisher":"Ministerstwo Finansów","year":2026,"published":"2026-09-10","page":"https://www.gov.pl/web/finanse/zadluzenie-sektora-finansow-publicznych","sha256":"d1375ad677e974835d5ef61fba693d3f0d2b3be1257c5e75673f8e6d7cc2d8a6","uses":[{"quote":"Warszawa, 10 września 2026 r.","claim":"Biuletyn ma datę 10 września 2026 roku (pole published, „Źródła”)."},{"quote":"Dług publiczny II kw. 2026 Biuletyn kwartalny","claim":"Tytuł biuletynu (pole title, „Źródła”)."},{"quote":"Ministerstwo Finansów Departament Długu Publicznego","claim":"Biuletyn wydał Departament Długu Publicznego Ministerstwa Finansów (pola authors, publisher)."},{"quote":"Państwowy dług publiczny (PDP, zadłużenie sektora finansów publicznych po konsolidacji) na koniec II kwartału 2026 r. wyniósł 2 147,8 mld zł","claim":"Państwowy dług publiczny na koniec II kwartału 2026 roku: 2 147,8 mld zł (sekcja „Dwie definicje”)."},{"quote":"Relacja PDP do PKB na koniec II kwartału 2026 r. wyniosła 53,3%","claim":"Relacja państwowego długu publicznego do PKB na koniec II kwartału 2026 roku: 53,3% (sekcja „Dwie definicje”, błąd 1)."},{"quote":"Dług sektora instytucji rządowych i samorządowych (dług EDP) stanowiący jeden z elementów kryterium fiskalnego z Maastricht wyniósł na koniec II kwartału 2026 r. 2 598,3 mld zł","claim":"Dług EDP na koniec II kwartału 2026 roku: 2 598,3 mld zł (sekcja „Dwie definicje”)."},{"quote":"Relacja długu EDP do PKB na koniec II kwartału 2026 r. wyniosła 64,5%2","claim":"Relacja długu EDP do PKB na koniec II kwartału 2026 roku: 64,5%, z odnośnikiem 2 (sekcje „Definicja UE” i „Dwie definicje”, błąd 1)."},{"quote":"2) PKB za cztery ostatnie kwartały.","claim":"Odnośnik 2: ministerstwo odnosi dług na koniec kwartału do PKB z czterech ostatnich kwartałów (sekcja „Definicja UE”)."},{"quote":"Dane za II kwartał 2026 r. są danymi wstępnymi. Dane za poprzednie okresy, jeżeli zaistniała taka konieczność, zostały skorygowane.","claim":"Dane za II kwartał 2026 roku są wstępne, a dane za wcześniejsze okresy ministerstwo w razie potrzeby koryguje (sekcja „Ile wynosi”)."},{"quote":"Tablica 5. Różnice pomiędzy PDP a długiem EDP (mln zł)","claim":"Tablica 5 pokazuje różnice między państwowym długiem publicznym a długiem EDP… (sekcja „Dwie definicje”)."},{"quote":"1) Dostosowania zakresu sektora","claim":"…i dzieli je na dostosowania zakresu sektora… (sekcja „Dwie definicje”)."},{"quote":"2) Różnice dotyczące tytułów dłużnych","claim":"…oraz różnice dotyczące tytułów dłużnych (sekcja „Dwie definicje”)."},{"quote":"Wykres 3. Różnice pomiędzy długiem EDP a PDP","claim":"Wykres 3 rozkłada różnicę między długiem EDP a PDP na pozycje dodawane (+) i odejmowane (−) (sekcja „Dwie definicje”):"},{"quote":"Zadłużenie Krajowego Funduszu Drogowego (+)","claim":"dodawane jest zadłużenie Krajowego Funduszu Drogowego…"},{"quote":"Zadłużenie Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 (+)","claim":"…Funduszu Przeciwdziałania COVID-19…"},{"quote":"Zadłużenie Funduszu Pomocy (+)","claim":"…Funduszu Pomocy…"},{"quote":"Zadłużenie Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych (+)","claim":"…i Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych…"},{"quote":"Tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju (+)","claim":"…oraz tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju;"},{"quote":"Depozyty na rachanku MF i SPW funduszy umiejscowionych w BGK (-)","claim":"odejmowane są między innymi depozyty funduszy umiejscowionych w BGK na rachunku Ministerstwa Finansów (pisownia „rachanku” jak w źródle)."}],"fetched":"2026-11-10"},{"id":"u1","kind":"law","url":"https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/1447/text.pdf","title":"Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 października 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o finansach publicznych (Dz. U. 2026 poz. 1447)","authors":["Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej"],"publisher":"Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej","year":2026,"published":"2026-11-03","sha256":"dd3609547e0a28e82d85f25e84e94b512b69d13c01c5d33ad9f28879954e7601","uses":[{"quote":"Warszawa, dnia 3 listopada 2026 r. Poz. 1447","claim":"Dziennik Ustaw z 3 listopada 2026 roku, poz. 1447 (pola published, title, „Źródła”)."},{"quote":"OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 października 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o finansach publicznych","claim":"Obwieszczenie Marszałka Sejmu z 2 października 2026 roku (pola title, authors)."},{"quote":"jednolity tekst ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych","claim":"Tekst jednolity ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych („Źródła”)."},{"quote":"Art. 38. Minister Finansów ogłasza, w terminie do dnia 31 maja roku następnego, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”: 1) kwotę i relację do produktu krajowego brutto: a) państwowego długu publicznego, b) długu Skarbu Państwa,","claim":"Minister Finansów ogłasza do 31 maja roku następnego osobno kwotę i relację do PKB państwowego długu publicznego i długu Skarbu Państwa… (sekcja „Limity”, błąd 2)."},{"quote":"– według stanu na koniec roku budżetowego. Art. 38a.","claim":"…według stanu na koniec roku budżetowego (sekcja „Limity”)."},{"quote":"1) kwotę ustaloną w wyniku przeliczenia kwoty państwowego długu publicznego, ogłoszonej zgodnie z art. 38, na walutę polską z zastosowaniem dla zobowiązań wyrażonych w walutach obcych średniej arytmetycznej średnich kursów każdej z walut obcych ogłaszanych przez Narodowy Bank Polski i obowiązujących w dni robocze roku budżetowego","claim":"Druga relacja (art. 38a): państwowy dług publiczny przeliczony po średnich kursach walut obcych z dni roboczych roku… (sekcja „Limity”)."},{"quote":"2) kwotę wolnych środków służących finansowaniu potrzeb pożyczkowych budżetu państwa w kolejnym roku budżetowym, 3) kwotę obliczoną jako różnica kwoty, o której mowa w pkt 1, oraz kwoty, o której mowa w pkt 2, 4) relację kwoty, o której mowa w pkt 3, do produktu krajowego brutto","claim":"…pomniejszony o wolne środki służące finansowaniu potrzeb pożyczkowych budżetu w kolejnym roku, w relacji do PKB (sekcja „Limity”)."},{"quote":"Art. 72. 1. Państwowy dług publiczny obejmuje zobowiązania sektora finansów publicznych z następujących tytułów: 1) wyemitowanych papierów wartościowych opiewających na wierzytelności pieniężne; 2) zaciągniętych kredytów i pożyczek; 3) przyjętych depozytów; 4) wymagalnych zobowiązań:","claim":"Państwowy dług publiczny obejmuje zobowiązania sektora finansów publicznych z tytułu wyemitowanych papierów wartościowych, zaciągniętych kredytów i pożyczek, przyjętych depozytów oraz wymagalnych zobowiązań… (lead, sekcja „Dwie definicje”)."},{"quote":"a) wynikających z odrębnych ustaw oraz prawomocnych orzeczeń sądów lub ostatecznych decyzji administracyjnych, b) uznanych za bezsporne przez właściwą jednostkę sektora finansów publicznych będącą dłużnikiem.","claim":"…tylko tych wymagalnych zobowiązań, które wynikają z ustaw, prawomocnych orzeczeń lub ostatecznych decyzji albo zostały uznane za bezsporne, czyli niektórych (sekcja „Dwie definicje”)."},{"quote":"Art. 73. 1. Państwowy dług publiczny oblicza się jako wartość nominalną zobowiązań jednostek sektora finansów publicznych po wyeliminowaniu wzajemnych zobowiązań między jednostkami tego sektora.","claim":"Państwowy dług publiczny liczy się jako wartość nominalną zobowiązań jednostek sektora finansów publicznych po wyeliminowaniu wzajemnych zobowiązań między nimi (lead, sekcja „Dwie definicje”)."},{"quote":"Art. 74. 1. Minister Finansów sprawuje kontrolę nad sektorem finansów publicznych w zakresie przestrzegania zasady stanowiącej, że państwowy dług publiczny nie może przekroczyć 60 % wartości rocznego produktu krajowego brutto.","claim":"Minister Finansów kontroluje przestrzeganie zasady, że państwowy dług publiczny nie może przekroczyć 60% wartości rocznego PKB (sekcja „Limity”)."},{"quote":"Rozdział 3 Procedury ostrożnościowe i sanacyjne","claim":"Progi z art. 86 są w rozdziale o procedurach ostrożnościowych i sanacyjnych (sekcja „Limity”)."},{"quote":"Art. 86. 1. W przypadku, gdy wartość relacji kwoty państwowego długu publicznego do produktu krajowego brutto, o której mowa w art. 38 pkt 1 lit. a, ogłoszonej zgodnie z art. 38:","claim":"Progi ostrożnościowe wiążą się z relacją państwowego długu publicznego do PKB ogłaszaną według art. 38 (sekcja „Limity”)."},{"quote":"2) jest większa od 55 %, a mniejsza od 60 %, to: a) na kolejny rok Rada Ministrów uchwala projekt ustawy budżetowej, w którym:","claim":"Gdy relacja jest większa od 55%, a mniejsza od 60%, Rada Ministrów uchwala na kolejny rok projekt budżetu… (sekcja „Limity”)."},{"quote":"– nie przewiduje się wzrostu wynagrodzeń pracowników państwowej sfery budżetowej, w tym pracowników jednostek, o których mowa w art. 139 ust. 2,","claim":"…w którym między innymi nie przewiduje się wzrostu wynagrodzeń pracowników państwowej sfery budżetowej… (sekcja „Limity”)."},{"quote":"c) Rada Ministrów przedstawia Sejmowi program sanacyjny mający na celu obniżenie relacji, o której mowa w art. 38 pkt 1 lit. a,","claim":"…i przedstawia Sejmowi program sanacyjny (sekcja „Limity”)."},{"quote":"3) jest równa lub większa od 60 %, to:","claim":"Gdy relacja jest równa 60% lub większa… (sekcja „Limity”):"},{"quote":"b) Rada Ministrów, najpóźniej w terminie miesiąca od dnia ogłoszenia relacji, o której mowa w art. 38 pkt 1 lit. a, przedstawia Sejmowi program sanacyjny mający na celu ograniczenie tej relacji do poziomu poniżej 60 %,","claim":"…Rada Ministrów przedstawia program sanacyjny najpóźniej w miesiąc od ogłoszenia relacji… (sekcja „Limity”)."},{"quote":"d) poczynając od siódmego dnia po dniu ogłoszenia relacji, o której mowa w art. 38 pkt 1 lit. a, jednostki sektora finansów publicznych nie mogą udzielać nowych poręczeń i gwarancji.","claim":"…a od siódmego dnia po jej ogłoszeniu jednostki sektora finansów publicznych nie mogą udzielać nowych poręczeń i gwarancji (sekcja „Limity”)."},{"quote":"3. W przypadku określonym w ust. 1 pkt 2 procedur, o których mowa w tym przepisie, nie stosuje się, jeżeli relacja, o której mowa w art. 38a pkt 4, nie przekracza 55 %.","claim":"Procedur z przedziału od 55% do 60% nie stosuje się, gdy relacja z art. 38a pkt 4 nie przekracza 55% (sekcja „Limity”)."}],"fetched":"2026-11-10"},{"id":"k1","kind":"law","url":"https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/1997/483/text/U/D19970483Lj.pdf","title":"Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (tekst ujednolicony)","authors":[],"publisher":"Kancelaria Sejmu (tekst ujednolicony na podstawie Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, ze zmianami)","year":1997,"sha256":"9758dc31bcbcae253d0ac5499d1734954979d123397d61fc9773e287412d64b2","uses":[{"quote":"KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r.","claim":"Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (pola title, year, „Źródła”)."},{"quote":"Opracowano na podstawie: Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z 2001 r. Nr 28, poz. 319, z 2006 r. Nr 200, poz. 1471, z 2009 r., Nr 114, poz. 946.","claim":"Tekst ujednolicony opracowany na podstawie Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, i zmian (pole publisher)."},{"quote":"©Kancelaria Sejmu","claim":"Tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu (pole publisher)."},{"quote":"Art. 216. 1. Środki finansowe na cele publiczne są gromadzone i wydatkowane w sposób określony w ustawie.","claim":"Przepis o limicie długu to art. 216 („Źródła”)."},{"quote":"5. Nie wolno zaciągać pożyczek lub udzielać gwarancji i poręczeń finansowych, w następstwie których państwowy dług publiczny przekroczy 3/5 wartości rocznego produktu krajowego brutto. Sposób obliczania wartości rocznego produktu krajowego brutto oraz państwowego długu publicznego określa ustawa.","claim":"Art. 216 ust. 5: nie wolno zaciągać pożyczek ani udzielać gwarancji i poręczeń finansowych, w następstwie których państwowy dług publiczny przekroczy 3/5 rocznego PKB; sposób obliczania tego długu i PKB określa ustawa, więc limit dotyczy długu według definicji krajowej (lead, sekcja „Limity”, błąd 1)."}],"fetched":"2026-11-10"},{"id":"m2","kind":"official-notice","url":"https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/MP/2026/520/text.pdf","title":"Obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 21 maja 2026 r. w sprawie ogłoszenia kwot, o których mowa w art. 38 i art. 38a ustawy o finansach publicznych (M.P. 2026 poz. 520)","authors":["Minister Finansów i Gospodarki"],"publisher":"Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”","year":2026,"published":"2026-05-25","sha256":"2244cfea7fd5e5346d31412d15d128a18ab5bf4127d77ced8ce12ac5eb1fb751","uses":[{"quote":"MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 25 maja 2026 r. Poz. 520","claim":"Monitor Polski z 25 maja 2026 roku, poz. 520 (pola publisher, published, „Źródła”)."},{"quote":"OBWIESZCZENIE MINISTRA FINANSÓW I GOSPODARKI z dnia 21 maja 2026 r. w sprawie ogłoszenia kwot, o których mowa w art. 38 i art. 38a ustawy o finansach publicznych","claim":"Obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z 21 maja 2026 roku (pola title, authors, „Źródła”)."},{"quote":"ogłasza się, że na koniec roku budżetowego 2025:","claim":"Kwoty i relacje według stanu na koniec 2025 roku (sekcje „Dwie definicje” i „Limity”, błąd 2)."},{"quote":"2) relacja do produktu krajowego brutto: a) kwoty państwowego długu publicznego wyniosła 48,9 %, b) kwoty długu Skarbu Państwa wyniosła 49,9 %,","claim":"Relacja państwowego długu publicznego do PKB na koniec 2025 roku, którą ogłosił minister: 48,9%, a długu Skarbu Państwa 49,9% (sekcje „Dwie definicje” i „Limity”, błąd 2)."},{"quote":"4) relacja kwoty, o której mowa w pkt 3 lit. c, do produktu krajowego brutto wyniosła 45,6 %.","claim":"Druga relacja, z art. 38a pkt 4 ustawy, na koniec 2025 roku: 45,6% (sekcja „Limity”)."}],"fetched":"2026-11-10"},{"id":"b1","kind":"official-report","url":"https://www.ecb.europa.eu/press/other-publications/convergence/html/ecb.cr202606~30e75ae1c2.en.html","title":"Convergence Report, June 2026","authors":[],"publisher":"European Central Bank","year":2026,"uses":[{"quote":"Convergence Report, June 2026","claim":"Tytuł raportu (pole title, „Źródła”)."},{"quote":"In accordance with Article 126(2) and (3), the European Commission prepares a report if a Member State does not fulfil the requirements for fiscal discipline, in particular if: the ratio of the planned or actual government deficit to GDP exceeds a reference value (defined in Protocol (No 12) on the excessive deficit procedure as 3% of GDP)","claim":"Komisja Europejska przygotowuje raport o państwie, które nie spełnia wymogów dyscypliny budżetowej, między innymi gdy deficyt przekracza wartość referencyjną 3% PKB z Protokołu nr 12 w sprawie procedury nadmiernego deficytu… (sekcja „Limity”)."},{"quote":"the ratio of government debt to GDP exceeds a reference value (defined in Protocol (No 12) on the excessive deficit procedure as 60% of GDP), unless the ratio is sufficiently diminishing and approaching the reference value at a satisfactory pace.","claim":"…albo dług przekracza wartość referencyjną 60% PKB, chyba że relacja wystarczająco maleje i zbliża się do wartości referencyjnej w zadowalającym tempie (sekcje „Limity” i „Ile wynosi”)."},{"quote":"In Poland and Romania, the ministries of finance compile EDP debt data.","claim":"Dla Polski dane o długu EDP zestawia Ministerstwo Finansów (sekcja „Definicja UE”)."},{"quote":"Poland has been subject to an excessive deficit procedure since 2024.","claim":"Polska jest objęta procedurą nadmiernego deficytu od 2024 roku (sekcja „Limity”)."},{"quote":"In Hungary and Poland, EDPs were opened in July 2024 based on the deficits exceeding the 3% of GDP reference value in 2023.","claim":"Procedurę otwarto w lipcu 2024 roku z powodu deficytu powyżej 3% PKB w 2023 roku (sekcja „Limity”)."},{"quote":"the Council decided on 26 July 2024, in accordance with Article 126(6) of the Treaty, that an excessive deficit existed in Poland, and on 14 January 2025 it issued a recommendation to correct the excessive deficit by 2028 at the latest.","claim":"Rada UE zaleciła Polsce skorygowanie nadmiernego deficytu najpóźniej do 2028 roku (sekcja „Limity”)."},{"quote":"In June 2026, the European Commission held Poland’s excessive deficit procedure in abeyance.","claim":"W czerwcu 2026 roku Komisja Europejska zawiesiła procedurę wobec Polski… (sekcja „Limity”)."},{"quote":"Poland was assessed as having taken effective action and the excessive deficit procedure was therefore held in abeyance.","claim":"…bo oceniła, że Polska podjęła skuteczne działania (sekcja „Limity”)."}],"fetched":"2026-11-10"}],"series":[{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb","period":"2026-Q2","value":64.5,"status":"preliminary","fetched":"2026-11-10","claim":"Dług sektora na koniec II kwartału 2026: 64,5% PKB, dana wstępna; tyle samo podaje biuletyn MF (headline, sekcje „Ile wynosi” i „Definicja UE”; fakty „last”, „lastGen”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb","period":"2025-Q2","value":57.8,"fetched":"2026-11-10","claim":"Rok wcześniej, na koniec II kwartału 2025: 57,8% PKB (sekcja „Ile wynosi”; fakt „yearAgo”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb","period":"2000-Q1","value":38.5,"fetched":"2026-11-10","claim":"Pierwszy kwartał serii: I kwartał 2000 (sekcja „Ile wynosi”; fakt „firstGen”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb","period":"2025-Q4","value":59.7,"fetched":"2026-11-10","claim":"Ostatni kwartał przed przekroczeniem 60% PKB: IV kwartał 2025, 59,7%; kwartalna seria podaje tę wartość dla końca 2025 roku, obok 59,6% z rocznego komunikatu Eurostatu (sekcja „Ile wynosi”; fakty „overGen”, „yearEnd”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb","period":"2026-Q1","value":61.6,"status":"preliminary","fetched":"2026-11-10","claim":"Pierwszy kwartał powyżej 60% PKB: I kwartał 2026, 61,6% (sekcja „Ile wynosi”; fakt „overGen”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb","period":"2001-Q2","value":35.5,"fetched":"2026-11-10","claim":"Najniższa wartość serii: 35,5% na koniec II kwartału 2001 (sekcja „Ile wynosi”; fakty „min”, „minGen”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb","period":"2020-Q1","value":47.1,"fetched":"2026-11-10","claim":"Przed największym wzrostem z kwartału na kwartał: 47,1% na koniec I kwartału 2020 (sekcja „Ile wynosi”; fakt „riseFrom”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb","period":"2020-Q2","value":54.1,"fetched":"2026-11-10","claim":"Po największym wzroście z kwartału na kwartał: 54,1% na koniec II kwartału 2020 (sekcja „Ile wynosi”; fakty „riseIn”, „riseTo”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/dlug-sektora-instytucji-rzadowych-eur","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/dlug-sektora-instytucji-rzadowych-eur","period":"2026-Q2","value":604895.8,"status":"preliminary","fetched":"2026-11-10","claim":"Dług sektora na koniec II kwartału 2026 w euro: 604 896 mln euro po zaokrągleniu (sekcja „Definicja UE”; fakt „eur”)."},{"kind":"series","url":"https://www.podziemieanalityczne.pl/api/data/deficyt-pkb","page":"https://www.podziemieanalityczne.pl/dane/deficyt-pkb","period":"2025","value":-7.2,"fetched":"2026-11-10","claim":"Deficyt sektora według GUS w 2025 roku: 7,2% PKB, tyle samo co w komunikacie Eurostatu (sekcja „Ile wynosi”; fakty „defYear”, „def”)."}],"computed":[{"rule":"dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb, every reading from 2000-Q1 to 2026-Q2: the highest","result":"64.5 in 2026-Q2, the last quarter","claim":"64,5% na koniec II kwartału 2026 to najwyższa wartość w serii, która zaczyna się od I kwartału 2000 (sekcja „Ile wynosi”; fakty „last”, „firstGen”)."},{"rule":"dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb: the first quarter whose reading is above 60","result":"2026-Q1 (61.6); every reading from 2000-Q1 to 2025-Q4 is at most 59.7","claim":"Na koniec I kwartału 2026 relacja pierwszy raz w tej serii przekroczyła 60% PKB (sekcja „Ile wynosi”; fakt „overGen”)."},{"rule":"dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb, every reading from 2000-Q1 to 2026-Q2: the lowest","result":"35.5 in 2001-Q2","claim":"Najniższa, 35,5%, była na koniec II kwartału 2001 (sekcja „Ile wynosi”; fakty „min”, „minGen”)."},{"rule":"dlug-sektora-instytucji-rzadowych-pkb: the largest rise from one quarter to the next (reading minus the reading of the quarter before), 2000-Q2 to 2026-Q2","result":"7.0 percentage points in 2020-Q2 (54.1 after 47.1 in 2020-Q1); the next largest is 3.9 in 2008-Q4","claim":"Najbardziej z kwartału na kwartał relacja wzrosła w II kwartale 2020: z 47,1% do 54,1% (sekcja „Ile wynosi”; fakty „riseIn”, „riseFrom”, „riseTo”)."}]}}