Nierówności dochodów

Współczynnik Giniego mierzy, na ile rozkład dochodów w kraju odbiega od całkowicie równego: 0 oznacza, że wszyscy mają taki sam dochód, a 100, że cały dochód ma jedna osoba;1 w badaniu EU-SILC liczy się go z rocznego ekwiwalentnego dochodu do dyspozycji gospodarstwa domowego.2

Współczynnik Giniego w Polsce (Eurostat, EU-SILC)
24,9 pkt
2025
Rok temu26,0 pkt2024
Cała UE (Eurostat)29,2 pkt2025
Polska 24 26 28 30 32 2015 2020 pkt
Polska, 24,9 pkt w 2025 r., wykres 2014 – 2025.
Tabela danych
Jak czytać?

Wartość spadła o 1,1 punktu wobec 2024 roku.

Współczynnik opisuje rozkład dochodów, nie majątku.

Co to jest współczynnik Giniego?

GUS opisuje współczynnik Giniego jako miarę nierówności rozkładu dochodów, która przyjmuje wartości od 0 do 1, a po pomnożeniu przez 100 od 0 do 100.2 Im wyższa wartość, tym większa koncentracja dochodów i większe ich zróżnicowanie.2 Eurostat podaje współczynnik na skali od 0 do 100.3

Dochód do dyspozycji gospodarstwa domowego GUS liczy z sumy rocznych dochodów pieniężnych netto wszystkich jego członków, pomniejszonej między innymi o podatki od nieruchomości i transfery pieniężne przekazane innym gospodarstwom domowym.2 Dzieli go przez sumę jednostek ekwiwalentnych według zmodyfikowanej skali OECD: pierwszej osobie dorosłej odpowiada 1, każdemu kolejnemu członkowi gospodarstwa w wieku 14 lat lub więcej 0,5, a każdemu dziecku poniżej 14 lat 0,3.2 Tak wyliczony dochód przypisuje w tej samej wysokości każdej osobie w gospodarstwie.2

W badaniu z 2025 roku współczynnik Giniego w Polsce wyniósł według Eurostatu 24,9, a dla całej Unii Europejskiej 29,2.

Z którego roku są dochody w badaniu EU-SILC?

Według Eurostatu we wszystkich krajach okresem odniesienia dla dochodów w EU-SILC jest poprzedni rok kalendarzowy.4 GUS pisze o badaniu z 2024 roku, że dochód wyliczono z danych zebranych w 2024 roku, ale odnosi się on do rocznego dochodu od stycznia do grudnia 2023 roku.2 Za Eurostatem GUS oznacza dane dochodowe rokiem badania.2

Tak samo podaje je nasza seria: dla roku 2024 pokazuje 26,0, tyle samo, ile GUS podaje dla Polski w badaniu z 2024 roku.2 Wynik z badania z 2025 roku, 24,9, opisuje więc dochody z 2024 roku.4

Jak Polska wypada na tle UE i sąsiadów?

W badaniu z 2025 roku współczynnik Giniego w Polsce, 24,9, był niższy niż dla całej UE, 29,2. Z krajów pokazanych na wykresie niższy miały Czechy (24,0) i Słowacja (23,0), a wyższy Węgry (29,5), Niemcy (30,1) i Litwa (35,5, dane wstępne).

GUS pisze, że w badaniu z 2024 roku współczynnik Giniego dla całej UE wyniósł 29,4, a trzynaście krajów, w tym Polska (26,0), miało wartość poniżej tej średniej.2 Według GUS zróżnicowanie dochodów w Polsce było wtedy jednym z niższych wśród krajów członkowskich UE.2

Od badania z 2014 roku, pierwszego w naszej serii, do badania z 2025 roku współczynnik w Polsce spadł z 30,8 do 24,9. Według GUS od 2019 roku stopniowo malał, z 28,5 do 26,0 w 2024 roku, z wyjątkiem 2023 roku, gdy nieznacznie wzrósł, z 26,3 do 27,0.2

Dlaczego Bank Światowy podaje inny współczynnik Giniego?

Bank Światowy opisuje swój współczynnik Giniego podobnie: mierzy on, na ile rozkład dochodu, a w niektórych krajach wydatków konsumpcyjnych, odbiega od całkowicie równego.5 Dochód gospodarstwa domowego przelicza jednak na osobę, dzieląc go przez liczbę członków gospodarstwa;6 GUS w EU-SILC dzieli go przez sumę jednostek ekwiwalentnych.2

Inaczej oznacza też lata: przy badaniach EU-SILC podaje rok o jeden wcześniejszy niż rok badania, bo dochody dotyczą poprzedniego roku.6 Za 2023 rok Bank Światowy policzył współczynnik dla Polski z jednostkowych danych EU-SILC o dochodach.7 Wyniósł on 28,5, a współczynnik Eurostatu z badania z 2024 roku, z dochodami z 2023 roku, 26,0.4

MiaraOstatni odczyt
Eurostat (EU-SILC)Ekwiwalentny dochód do dyspozycji według zmodyfikowanej skali OECD; rok w serii to rok badania,2 a dochody są z roku poprzedniego.424,9 pkt2025
Bank Światowy (PIP)Dochód albo wydatki konsumpcyjne5 na członka gospodarstwa domowego;6 przy EU-SILC rok w serii to rok dochodów.628,5 pkt2023

Najczęstsze błędy

  • „Współczynnik Giniego mierzy ubóstwo”

    Współczynnik Giniego mierzy nierówność rozkładu dochodów.2 Wskaźnik zagrożenia ubóstwem po uwzględnieniu transferów społecznych to według GUS co innego: odsetek osób z rocznym ekwiwalentnym dochodem do dyspozycji poniżej progu zagrożenia ubóstwem, który wynosi 60% krajowej mediany rocznych ekwiwalentnych dochodów do dyspozycji.2 Bank Światowy zwraca uwagę, że w kraju rozwijającym się współczynnik Giniego może rosnąć, a liczba ludzi w ubóstwie absolutnym jednocześnie spadać.5

  • „Wyższy współczynnik to mniejsze nierówności”

    Jest odwrotnie: im wyższy współczynnik, tym większa koncentracja dochodów i większe ich zróżnicowanie.2 Wartość 0 oznacza całkowitą równość, gdy wszyscy mają taki sam dochód.1

  • „Rok w serii to rok, z którego są dochody”

    Za Eurostatem GUS oznacza dane dochodowe rokiem badania,2 a dochody w EU-SILC pochodzą z poprzedniego roku kalendarzowego.4 Wynik z badania z 2025 roku opisuje więc dochody z 2024 roku.4 Bank Światowy oznacza te same dane rokiem dochodów,6 więc jego lata są przesunięte o rok wobec lat Eurostatu.

  • „Współczynnik z dochodów i z wydatków to to samo”

    Bank Światowy liczy współczynnik Giniego z dochodu albo, w niektórych krajach, z wydatków konsumpcyjnych i zaznacza, że rozkład dochodu jest zwykle bardziej nierówny niż rozkład konsumpcji.5 W badaniu EU-SILC współczynnik liczy się z dochodu do dyspozycji.2

Źródła

  1. Eurostat, „Glossary: Gini coefficient”, Statistics Explained.
  2. GUS, „Dochody i warunki życia ludności Polski – raport z badania EU-SILC 2024”, Warszawa 2025.
  3. Eurostat, tabela ilc_di12 „Gini coefficient of equivalised disposable income by age”, odpowiedź API.
  4. Eurostat, „Income and living conditions (ilc)”, metadane ESMS.
  5. Bank Światowy, World Development Indicators, „Gini index” (SI.POV.GINI), metadane wskaźnika.
  6. Bank Światowy, „Poverty and Inequality Platform Methodology Handbook”, rozdział 2: „Constructing welfare aggregates”.
  7. Bank Światowy, World Development Indicators, przypis do wartości SI.POV.GINI dla Polski za 2023 rok.

Aktualizacja: 10 listopada 2026. Liczby pochodzą z serii Podziemia, których źródło podaje strona każdej serii, albo z publikacji podanych w przypisach.

O projekcie. Bazę wiedzy piszemy w Podziemiu Analitycznym. Każde źródło i każdą liczbę z tekstu zapisujemy w rejestrze źródeł, a przed publikacją sprawdzamy je z oryginałem. Każdy artykuł przeglądamy co kwartał.