Nastroje konsumentów
Nastroje konsumentów GUS mierzy co miesiąc w badaniu kondycji gospodarstw domowych;1 bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej (BWUK) to średnia arytmetyczna sald odpowiedzi o sytuacji finansowej gospodarstwa domowego, ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju i dokonywaniu ważnych zakupów.2
Strzałki: okresy i serie. Enter: przypnij. Esc: wyczyść.
- Bieżący wskaźnik (BWUK, GUS)
- Wyprzedzający wskaźnik (WWUK, GUS)
Tabela danych
Jak czytać?
Wartość spadła o 4,3 punktu wobec listopada 2025.
To saldo odpowiedzi, nie procent: zero oznacza tyle samo ocen pozytywnych co negatywnych, a wartość ujemna oznacza przewagę negatywnych.
To saldo odpowiedzi, nie procent: zero oznacza równowagę ocen pozytywnych i negatywnych.
Wskaźnik mierzy oczekiwania, a nie to, co się wydarzyło.
Jak GUS bada nastroje konsumentów?
Wskaźniki ufności konsumenckiej GUS oblicza na podstawie badania kondycji gospodarstw domowych.1 Jego przedmiotem są postawy i zachowania konsumentów na podstawie opinii respondentów; pytania dotyczą m.in. sytuacji finansowej gospodarstwa domowego, ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju, zdolności do oszczędzania i zamiarów zakupu dóbr trwałego użytku.1
Badanie jest dobrowolne i prowadzone metodą reprezentacyjną.1 Według zeszytu metodologicznego GUS z lutego 2021 roku miesięczna próba to 2700 mieszkań, a w gospodarstwie domowym odpowiada osoba, która ukończyła 16 lat i jako ostatnia obchodziła urodziny.1 Każde wylosowane mieszkanie bierze udział w badaniu dwa razy, w odstępie trzech miesięcy, a wywiady prowadzą ankieterzy osobiście albo przez telefon.1
GUS prowadzi to badanie od kwietnia 1997 roku: do października 2003 roku robił to co kwartał, a od stycznia 2004 roku robi co miesiąc.1 Od stycznia 2004 zaczynają się też nasze serie obu wskaźników. W październiku 2026 roku GUS przeprowadził 1369 wywiadów.3
Co oznacza ujemny wskaźnik ufności konsumenckiej?
GUS liczy salda ocen, przypisując wagi frakcjom odpowiedzi wyrażonym w procentach.1 W pytaniu o zmianę sytuacji finansowej gospodarstwa domowego w ostatnich 12 miesiącach odpowiedź „jest dużo lepsza” ma wagę 1,0, „jest trochę lepsza” 0,5, „jest trochę gorsza” −0,5, a „jest dużo gorsza” −1,0; odpowiedzi „pozostaje taka sama” i „nie wiem” mają wagę 0.1
Wskaźnik ufności konsumenckiej to średnia arytmetyczna takich sald i może przyjmować wartości od −100 do +100.2 Wartość dodatnia oznacza przewagę liczebną konsumentów nastawionych optymistycznie nad nastawionymi pesymistycznie, a wartość ujemna – przewagę nastawionych pesymistycznie.2
W październiku 2026 roku BWUK wyniósł −14,0 i był o 3,2 niższy niż przed miesiącem.3 Wszystkie jego składowe były niższe niż przed miesiącem, a najbardziej, o 7,6, spadła ocena przyszłej sytuacji ekonomicznej kraju.3 W porównaniu z październikiem 2025 roku BWUK był niższy o 3,1.3
W naszej serii, od stycznia 2004, BWUK był dodatni tylko od maja 2017 do marca 2020. Najniżej był w październiku 2022: −45,5.
Czym różni się wskaźnik bieżący od wyprzedzającego?
BWUK według GUS obrazuje bieżące tendencje zmian w konsumpcji indywidualnej.2 Składa się z pięciu sald: ocen zmian sytuacji finansowej gospodarstwa domowego i ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju w ostatnich i w najbliższych 12 miesiącach oraz ocen obecnego dokonywania ważnych zakupów.2
Wyprzedzający wskaźnik ufności konsumenckiej (WWUK) obrazuje oczekiwane w najbliższych miesiącach zmiany w tendencjach konsumpcji indywidualnej.4 Jest średnią czterech sald dotyczących najbliższych 12 miesięcy: sytuacji finansowej gospodarstwa domowego, ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju, poziomu bezrobocia i oszczędzania pieniędzy.4 W saldzie o bezrobociu wagę 1,0 ma odpowiedź „wzrośnie znacznie”,1 a do WWUK GUS wlicza to saldo ze znakiem przeciwnym.4
W październiku 2026 roku WWUK spadł o 2,7, do −10,6, i spadły wszystkie jego składowe; najbardziej, o 7,6, ocena przyszłej sytuacji ekonomicznej kraju, która należy także do BWUK.3 W porównaniu z październikiem 2025 roku WWUK był niższy o 4,0.3 W naszej serii najniżej był w kwietniu 2020: −47,7.
Jak nastroje konsumentów w Polsce wypadają na tle UE?
Komisja Europejska (DG ECFIN) prowadzi co miesiąc pięć zharmonizowanych badań koniunktury w krajach UE, w tym badanie konsumentów.5 Jej wskaźnik zaufania konsumentów to średnia arytmetyczna sald odpowiedzi na pytania o przeszłą i oczekiwaną sytuację finansową gospodarstw domowych, oczekiwaną ogólną sytuację gospodarczą i zamiary dużych zakupów w najbliższych 12 miesiącach.5 Saldo to w tych badaniach różnica między odsetkami odpowiedzi pozytywnych i negatywnych.5
Badania w krajach prowadzą instytucje partnerskie, np. ministerstwa, urzędy statystyczne, banki centralne, instytuty badawcze albo firmy prywatne; to one decydują m.in. o schemacie i wielkości próby oraz sposobie prowadzenia badania.5 Nasze serie Komisji są wyrównane sezonowo.6
W październiku 2026 wskaźnik dla Polski wyniósł −15,7, a dla UE −17,3.6 Z pięciu innych krajów, dla których mamy te serie, wyżej niż w Polsce był na Litwie (−3,2), na Węgrzech (−4,9), w Czechach (−6,0) i w Niemczech (−14,5), a niżej na Słowacji (−20,4).6
Wskaźnik nastrojów gospodarczych ESI Komisja liczy z wybranych pytań badań przemysłu, usług, handlu detalicznego, budownictwa i konsumentów; konsumenci mają w nim wagę 20%.5 ESI ma długookresową średnią 100, a wartość poniżej 100 oznacza nastroje poniżej przeciętnej.5 W październiku 2026 ESI dla Polski wyniósł 99,0.7
Najczęstsze błędy
„Saldo to odsetek pesymistów”
Saldo nie jest odsetkiem badanych: GUS przypisuje frakcjom odpowiedzi wagi, np. w pytaniu o zmianę sytuacji finansowej gospodarstwa domowego odpowiedź „jest trochę lepsza” liczy z wagą 0,5, a „jest dużo lepsza” z wagą 1,0.1 Wartość ujemna oznacza przewagę liczebną konsumentów nastawionych pesymistycznie nad nastawionymi optymistycznie.2
„Ujemny wskaźnik oznacza, że nastroje się pogarszają”
Znak mówi o poziomie: wartość ujemna oznacza przewagę nastawionych pesymistycznie.2 O zmianie mówi porównanie z poprzednim okresem: przed miesiącem BWUK wynosił −10,8, a w październiku 2026 roku −14,0.3 W naszej serii BWUK był dodatni tylko od maja 2017 do marca 2020.
„Ufność konsumencka mierzy wydatki”
GUS liczy wskaźniki z badania postaw i zachowań konsumentów na podstawie opinii respondentów,1 a nie z danych o tym, ile wydali. BWUK obrazuje według GUS bieżące tendencje zmian w konsumpcji indywidualnej, ale jest średnią sald odpowiedzi.2
„GUS i Komisja Europejska podają ten sam wskaźnik”
BWUK ma pięć składowych, w tym ocenę zmian ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju w ostatnich 12 miesiącach i ocenę obecnego dokonywania ważnych zakupów.2 Wskaźnik Komisji ma cztery, w tym zamiary dużych zakupów w najbliższych 12 miesiącach,5 a nasze serie Komisji są wyrównane sezonowo.6 W październiku 2026 roku BWUK wyniósł −14,0,3 a wskaźnik Komisji dla Polski −15,7.6
Źródła
- GUS, Urząd Statystyczny w Łodzi, „Zeszyt metodologiczny. Badanie kondycji gospodarstw domowych (postaw konsumenckich)”, 2021.
- GUS, Dziedzinowa Baza Wiedzy, „Bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej (BWUK)”, metadane zmiennej.
- GUS, „Koniunktura konsumencka – październik 2026 r.”, informacja sygnalna, 21.10.2026.
- GUS, Dziedzinowa Baza Wiedzy, „Wyprzedzający wskaźnik ufności konsumenckiej (WWUK)”, metadane zmiennej.
- Eurostat, „Business and consumer surveys (ei_bcs)”, metadane ESMS.
- Eurostat, „Consumers confidence indicator and survey results – monthly data”, tablica ei_bsco_m.
- Eurostat, „Economic sentiment and confidence indicators by sector – monthly data”, tablica ei_bssi_m_r2.